İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâcet

73
geçiş
27,1
milyonda
4.312.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rek‘at179611,699,684,12197,8
tekrâra7711,4912,172,65118,2
kelâma72011,2710,662,6492,3
tahrîre84811,089,592,8291,9
namâzı86010,949,272,8288,0
tatvîli87410,808,962,8284,5
tavsîfe41110,6110,712,0053,1
kılup1834210,477,934,23163,4
salâtı1119010,428,063,30101,9
tekâzâyı3610,2811,171,7342,3
rek‘ateyn31110,1910,301,7337,8
mufassalan3519,638,091,7327,8
tekrâr62089,457,062,4347,0
def‘i52289,096,662,2136,4
ta‘rîf31408,856,631,7121,7
du‘â55737,995,332,1827,3
ikişer55827,975,312,1827,1
yokdur334.6457,845,045,57168,4
olunmuşdur101.3947,805,053,0750,9
şimdi35627,274,621,6613,5
tahrîr83.0266,403,612,6025,5
varup31.2376,233,491,589,1
iki129.4175,372,562,8822,8
ammâ915.2294,271,451,906,7
andan58.9484,181,371,373,4
on35.4774,151,341,051,9
yine47.3724,141,331,202,6
deyü36.0074,021,210,981,6
ü511.2953,851,031,142,1
üzre311.8893,040,220,250,1
edüp323.9572,03-0,79-1,261,1
ve9147.9190,99-1,83-7,6724,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâcet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
EÇS II 357b … m-ı Velî âciz olup eydür: "Hâtûn bana sehl ârâm vir, def‘-i hâcet ideyim" deyü bir ibrîk alup bir köşede pinhân olup eydür: " …
EÇS VII 88b … ımız sene-i merkûmda mufassal tahrîr olunmuşdur kim tekrâra hâcet yokdur. Andan cânib-i şimâle yine asker-i İslâm ile gidüp,
EÇS V 100a … i ale'l-infirâd tahrîr olunmuşdur kim yine ta‘rîf ü tavsîfe hâcet yokdur deyü tahrîre cür’et olunmayup kendü zevk [u] şevkimi …
EÇS IV 358a … {esedden} ma‘sûmu halâs edüp ol mahalde iki rek‘at salât-ı hâcet kılup eydür: İlâhî! Esedullah Alî hürmetine bu diyârın esed …
EÇS I 68b … -feth Sultân Mehemmed Hân câmi‘ine gelüp iki rek‘at salât-ı hâcet kılup câmi‘ münevver olmuş gördükde mütevellîye ve yine Bay …
EÇS I 25b … üyûş-ı muvahhidîn tecdîd-i vuzû’ edüp ikişer rek‘at salât-ı hâcet kılup du‘â-i hayırdan sonra üç nevbet gülbâng-i Muhammedî ç …
EÇS I 148b … yü destûr verdi. Derhâl Hazret-i Alî on yedi rek‘at namâz-ı hâcet kılup Hazret huzûrunda on yedi kimesnenin belin kuşadup pîş …
EÇS X Y270a … da kapanırlar. Yedi gün yedi gece oldukda ruhbâna takâzâ-yı hâcet ârız olup Receb şâh-ı Vanî ruhbânı gârdan taşra çıkmağa men …
EÇS VI 30b El-hâsıl tatvîl-i kelâma ne hâcet cemî‘i küffâr-ı dûzah-kâr ol gün bî‘at edüp el öpmeden ve v …
EÇS IX Y219a … -edebâne ol mahalle varup rek‘ateyn salât-ı Q 94a P 94a hâcet kılup dünyâda emn [ü] emân âhir nefesde îmân isteyüp bu âsî …