İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâk

39
geçiş
14,5
milyonda
7.634.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
166
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3915,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çâk149611,7310,303,74174,7
zehresi74711,3810,332,6487,5
yeksân31110,9411,201,7341,5
yeri43458,426,651,9829,0
zîri32778,286,551,7121,4
mestûr44827,976,171,9726,4
pâk38826,744,881,6714,5
olur86.0125,443,522,5824,7
oldu33.3614,852,951,517,1
ile1423.7694,272,353,0123,5
olup717.2813,731,811,897,6
üzre311.8893,041,130,941,4
edüp623.9573,031,121,322,8
cümle321.1972,210,290,320,1
ve9147.9191,00-0,93-2,704,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
EÇS VI 184b … nâ’imleri ve havvânâtların alup köyleri âteş-i Tatar'a urup hâk ile yeksân edüp andan yine cânib-i garba seğirdüp tâ kal‘a- …
EÇS IX Y362b … i tarzı binâ etdi. (---) (---) (---) (---) Derûn-ı Ka‘be'yi hâk, hacer pâreler ile doldurup bu hâl üzre kodular eylemişlerd …
EÇS VII 158a … âdem bakmağa cür’et etse zehresi çâk yeri hemân ol mahalde hâk olur. Ne‘ûzü billâh sarp kapu gibi boğazlardır kim bu iki b …
EÇS II 337b … y-i tahtlarında olan halıçeler çâk çâk ve yüzleri pây-mâl-i hâk olup tenhâlarında bu gûne şûh-şengüllük ederlerdi. Ammâ dîv …
EÇS I 79a … r gönderüp küffârın Akdeniz'de zehresi çâk, eli vilâyetleri hâk oldu.
EÇS VIII 274b … al‘adan âdem aşağı baksa Hudâ hakkıyçün zehresi çâk terleri hâk olur. Tâ bu mertebe eflâke ser çekmiş kad-keşân kal‘adır ki …
EÇS IV 347b Dökülmüş rûy-ı hâk üzre gören ihyâ olur cânı
EÇS V 180a–180b … reb, pâk, ucub [u] enâniyyetden geçüp her birleri mertebe-i hâk olmuş hâk-âlûd cânlar riyâzât [u] perhîz-i mücâhede ile gir …
EÇS II 334a … koç koç gağ olup keşân-ber-keşân yaka çâk rûyları otâğ içre hâk yaka yakaya olup pehlivân-âsâ küşte-gîrlik edüp Bâkî Paşa z …
EÇS VI 79a … ise kenârında Segedin kal‘ası dibinde eyâlet-i Tımışvar ile hâk hâkedir.