İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâkim

375
geçiş
139,0
milyonda
857.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
65
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi375153,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nasb2210110,567,614,67193,7
biemrillâh173429,605,484,0396,9
ağasıdır7379,127,412,6359,4
sekizinci81339,015,762,7848,6
üçüncü103228,884,803,0547,6
ikinci92888,804,812,8943,0
yedinci71628,745,282,5837,9
kethudâsıdır5138,728,432,2350,7
zâbitleri5178,718,052,2347,5
birinci6988,705,782,4136,7
tarafından159008,593,913,6153,5
mısır’da126828,543,983,2544,0
altıncı61558,545,122,3831,2
şehzâde83498,504,372,6933,4
müstakil61708,494,992,3730,1
şer‘i61898,454,842,3628,8
zâbıt4118,418,351,9940,0
subaşısıdır4128,408,231,9939,2
boybeği4148,408,011,9937,7
kadı62318,344,552,3426,5
ağadır4328,336,811,9830,4
ocağından4658,225,791,9624,5
onuncu4728,205,641,9623,7
olmasa4768,185,561,9623,2
hükm51928,174,552,1422,1
yed4838,165,441,9522,5
otuz107738,163,542,8930,9
yerli41128,075,011,9420,1
paşadır368,018,811,7332,5
râbıt378,018,591,7331,3
nakîbü’leşrâfdır3127,997,811,7227,3
dokuzuncu3257,946,751,7222,5
ta‘zîr3287,936,591,7121,8
vaz‘ı41677,924,431,9117,0
zâbit3347,916,311,7120,6
emînidir3387,896,151,7119,9
beşinci41857,874,281,9016,2
tahsîl53437,833,712,0716,6
dördüncü42097,814,111,8815,3
tokuzuncu3737,785,211,6915,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâkim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (375) →
EÇS VI 79a Ve bir hâkim yerli kulu subaşı[sı]dır.
EÇS IV 339a Evvelâ otuz üçüncü hâkim sağ kolağası cümle bin beş yüz askere mâlikdir.
EÇS X Y450b … ının kuyuya atdıklarına kalmayup herbirine birer ülke verüp hâkim eyledi. Ana baba bir karındaşı olan İbn Yâmen mukaddemâ Haz …
EÇS X Y18b Ve yine ol asırda Hulâgû Hân derdinden âl-i Abbâsiyân'dan Hâkim Bi-emrillâh Mısır'da Kal‘atü'l-Kepş'de sâkin idi. Kırk bir …
EÇS I 129b Altıncı hâkim, muhtesibdir.
EÇS IV 367a … ve erbâb-ı zu‘amâ yokdur. Ammâ a‘yân u eşrâf çokdur. Ve bir hâkim dahi yüz elli akçe pâyesiyle kazâdır. Cümle (---) aded nâhi …
EÇS I 31a–31b "Ya biz size şehr-i 31b Ma‘nisa'da hâkim iken Akka kal‘asın küffâr aldığına gam yemen İslâmbol'u fet …
EÇS I 15a–15b … tânlı kurâ ve kasabâtlar birbirlerine muttasıl olmuşdu. Bin hâkim yoroz şehir hâricinde hükm ederdi. Ve bin hâkim kal‘a içre …
EÇS I 129b Yedinci hâkim, ayak nâ’ibidir.
EÇS IX Y332a … t-ı kirâmdan ihtiyâr kimesneler hâkim ola. Ammâ ol şart ile hâkim olalar kim Âl-i Osmân'dan me’zûn olalar.