İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâl

478
geçiş
177,1
milyonda
676.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
151
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi478195,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sâhibi661.6909,964,787,83314,0
ehli561.7919,664,467,14242,0
salâhı12219,628,663,46128,8
ümmetden131399,436,043,5584,6
kimesneler163029,395,223,8985,6
sulehâyı142079,395,583,6681,8
hâtır121299,346,043,4177,9
müncer10509,287,143,1481,3
ise248199,244,374,66100,5
neye10699,236,683,1374,3
lisânı281.4328,913,794,9195,7
mazınnei7388,807,022,6355,6
üzre16611.8898,783,3011,58469,0
âsûde71228,585,342,5838,6
sülûk6528,546,352,4241,7
soruşup558,419,462,2365,6
değme5428,306,392,2135,0
kerâme5438,306,362,2134,8
hüsni94748,283,742,7830,2
kimesneleri5738,225,592,1929,3
âdemler106468,193,452,8729,8
su’âl84258,183,732,6226,7
sünnet51088,135,032,1725,4
ederlerdi73768,073,722,4423,2
dilberi4118,078,001,9938,1
tecellî4168,057,461,9934,5
hâtırın4178,057,381,9934,0
mütesellî4178,057,381,9934,0
kirâme4208,047,141,9932,5
kılmış4338,006,421,9828,2
ve’lcemâ‘at4367,996,291,9727,5
kulu51877,944,242,1220,0
ırz4607,935,561,9623,2
edersin4667,915,421,9522,5
tasvîr4757,895,231,9521,4
âdemleri63597,883,562,2418,7
güzel4867,865,041,9420,4
elhâsıl75187,853,252,3719,1
hûb41147,794,631,9218,1
âyâ41217,774,541,9117,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (478) →
EÇS X Y450b … asında tilâvet-i Kur’ân ederken görmüşlerdir. Yedi kerre bu hâl üzre katl edüp âhir ferâgat edüp ba‘dehu "Yâ ibâdallâh cenâ …
EÇS X Y401a … ı ilâhî idi. Şimdi devrimiz tamâm olup bu ibâdethânemize bu hâl oldu. Ve bizler de bu derde giriftâr olduk" deyü cevâb etdi …
EÇS IV 345b … ağdâd'a, "Ey Şâhseven Şî‘î vü Râfızî vü Hâricî!" derler. Bu hâl üzre ehl-i Bağdâd arada kalmışdır. Ammâ cümlesi yârândan âl …
EÇS I 99a … şifâ bulur. Zîrâ Orhân Gâzî gibi ve Sultân Mustafâ Hân gibi hâl sâhibi pâdişâh idi.
EÇS X Y2a … düp Âdem Beytü'l-Ma‘mûr'da ibâdet ederdi. Ve niçe müddet bu hâl üzre Mekke'de sâkin olup bi-kavli müverrihîn Hazret-i Âdem' …
EÇS VI 184b–185a … ve İslovin hudûdunda bir haşeb hisâr-ı üstüvâr idi. Her ne hâl ise varoşunu ıhrâk [edüp] ganîmet almak murâd edindiğimizde …
EÇS II 261b–262a … in bir cânibe hareket eylemeğe iktidârları kalmadı. Yine bu hâl ile mücâhidîn var kuvveti bâzûya getirüp küffârın mazgal de …
EÇS IX Y328a … re toplara âteş verilüp kubbe-i felek çın çın sadâ verüp bu hâl üzre tâ sabâha dak on iki yaylım toplar ve niçe kerre yüz b …
EÇS X Y315a … an bîdâr oldun" dedikde bu âdem Amr'ın elin ayağın bûs edüp hâl hâtır su’âl etdikden sonra herîf eyitdi:
EÇS X Y208b–Y209a Bu hâl üzre ale's-sabâh Ağa mastabası nâm mahalle varup sehel isti …