İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâle

32
geçiş
11,9
milyonda
8.960.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3213,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zebânı41411,4811,562,0057,4
vâkıf48310,158,992,0042,1
koyup59427,395,812,2030,5
getirüp47707,355,771,9624,2
edüp423.9572,450,820,861,1
ve7147.9190,63-1,00-2,664,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
EÇS IV 393a … lîc ile ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl edüp anlar bizi bu hâle koyup anlardan ve bizden bu kadar cân u cinn helâk olup âhi …
EÇS VII 56b … ık birer gûne binâ ihtirâ‘ inşâ ede ede bu mel‘ûn kal‘a bir hâle varmış kim gûyâ her bir köşesindeki ebrâcları ve tabyaları …
EÇS IX Y192b–Y193a … biyâlar Tûfân-ı Y 193a Nûh'da ve mürûr-ı eyyâm ile hâlden hâle uğrayup nâ-ma‘lûm olmuşlardır. Ammâ ki şâm-ı şerîfde câmi‘- …
EÇS I 75b … ş-i nâliş üzre âh-ı enîn ile bî-mecâl ve halâs olması muhâl hâle düşdü. Çün mutlakâ vücûd-ı benî âdem Arapça nass-ı kâtı‘ı …
EÇS X Y270a … mışızdır. Ve esrâra müte‘allık etdiğimiz kelimâtlar zebân-ı hâle gelmezdir. Hemân Cenâb-ı Bârî mertebelerin dahi âlî ede.
EÇS V 144b Andan sonra küffâr-ı dûzah-karâr bu kal‘ayı bir hâle koyup gûyâ sedd-i İskender etmişdir, zîrâ sayyâd elinden ku …
EÇS IX Y79b Kerîmâ Evliyâ'yı vâkıf edüp ma‘nî-i hâle
EÇS VIII 303b … mizle rehin paşaları ve ağaları karşu adaya geçirmişler. Bu hâle ve bu papa bayrağı ahvâline asâkir-i İslâm vâkıf-ı esrâr ol …
EÇS III 23b–24a … ak, âsî oldun" deyince bi-emri Hayy [u] Kadîr nehir lisân-ı hâle gelüp eydür: "Yâ Alî emr-i Hüdâ ile bu mahalle gelmişken Hı …
EÇS VI 174a … ihtiyâr vezîr olam. Bakın hasta dediğiniz pâdişâhım beni ne hâle koyup sarığım boğazıma geçirüp yüzüm gözüm kan etdi. ‘Bire …