İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâli

400
geçiş
148,2
milyonda
800.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
71
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi400163,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hâli400400
hâlî193193
hâlı44

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
görüp12484611,676,9511,05972,3
pürmelâli467311,649,056,77524,4
mecâzibân143010,068,623,73147,3
pürmelâl13399,928,133,59125,6
mazınnei10389,557,793,1591,0
perîşânı8109,329,402,8297,8
neye9699,306,782,9768,0
bırağup154439,194,843,7472,1
müncer8509,197,082,8163,9
küffâr341.6039,124,165,50132,9
dânesi7459,017,042,6355,5
i‘lâm6748,706,102,4139,4
görünce71668,665,152,5736,7
hâşimîvâr568,669,462,2362,0
kerâmei5158,628,132,2348,3
hayâtlarında5168,628,042,2347,5
ahâlîi105118,494,042,9737,5
istimâ116928,373,743,0736,9
hâllerinin448,349,722,0053,9
pürmelâlleri458,349,402,0048,9
vâkı‘i468,339,132,0046,3
ahvâli62208,314,522,3426,3
takrîr51218,305,122,1726,0
küffârı139628,293,513,2939,7
bedgirdârı4238,287,201,9932,7
murdâr4498,196,111,9726,3
durur85128,173,722,6126,6
menâkıbı51728,164,622,1422,5
perîşân51738,164,612,1422,5
böyledir4968,055,131,9420,9
mu‘attal41227,974,791,9319,0
vâkı‘ı3107,917,981,7328,2
ehli161.7917,902,913,4737,0
reşki3127,907,721,7227,0
su’âl64257,903,572,2418,8
mükedder3137,897,601,7226,4
hayâtında3177,887,221,7224,6
bildi3487,785,721,7018,1
budur76497,773,192,3518,5
âyâ31217,564,391,6512,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (400) →
EÇS X Y432a … ‘asında bekleseler gerek. Bizler hasta kaldık" deyü vâkı‘-ı hâli bir bir takrîr etdiler. Hakîr dahi,
EÇS VIII 382b … p gîsûlarının her târı şeb-târdır. Ve hâllerinin her dânesi hâl-i Hâşimî-vâr mahbûbe-i zamâneleri vardır.
EÇS IV 311b Bu hâli derûn-ı kal‘a-i Hemedân'da mütahassın olan Kızılbaş-ı kallâ …
EÇS VII 1b Niçe bini esîr olup gezer hâl-i perîşânı,
EÇS VIII 383a Der-ehl-i hâl-i mazınne-i kerâme-i mecâzibân: Niçe büdelâ-yı ümenâ ve evtâd …
EÇS VII 177b–178a … rı şeb-i târdan nişân verirmiş ve her hâllerinin her dânesi hâl-i Hâşimîden oy verirmiş. Hakkâk desti değmemiş ve dâmenine as …
EÇS VIII 300b Bu hâl-i pür-melâlleri küffâr kal‘adan göricek bildi kim Türk askeri …
EÇS IV 402b Menâkıb-ı mazanne-i ehl-i hâl-i meczûbân: (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) ( …
EÇS VI 95b … lı yıkmamış. Kral dahi bizim mihrâb ve minberimizi yıkmayup hâli üzre kor. Hakkâ ki anlar bizim mihrâbımız ve biz anların mi …
EÇS X Y161b–Y162a … â ki erkeği cimâ‘ edüp dişisin sırtı üstünden döndürmeyince hâli üzre kalır ve kıç Q 218b ayaklarından aşağı ferci kalır. …