İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâlis

159
geçiş
58,9
milyonda
2.086.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15964,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sîmi446912,6310,406,63585,3
zehebi294712,1710,355,38382,4
zeri245111,879,964,89297,6
lebeni111611,0110,513,31148,7
mutallâ1311910,587,863,59117,3
sîm1011910,207,483,1484,7
nühâsı499,619,882,0048,9
dühni3169,138,641,7330,5
çârşûsu3189,128,471,7329,8
mümessek51609,006,052,2032,3
vukıyye51688,975,982,2031,8
ma‘âdini3428,937,241,7224,4
nerm3428,937,241,7224,4
kantâr41168,906,191,9726,6
şerbet3488,897,051,7223,6
rasâsı3548,856,881,7222,8
dirhem41298,836,041,9725,7
altunu3758,716,411,7120,8
gümüş43518,014,601,9217,9
sâfî33307,654,271,6412,1
çıkar33907,484,031,6311,1
mestûr34827,263,721,6010,0
bağdâd34917,243,701,609,9
kîse51.1886,933,161,9913,0
gelir36716,893,251,558,1
beyâz61.5346,863,052,1514,9
hâsıl31.1336,252,491,425,4
altun31.1496,232,471,425,4
gûnâgûn41.8116,062,231,576,1
olmuşdur41.8506,032,201,565,9
gûne41.8816,012,171,565,8
olunmuşdur31.3945,982,191,354,4
kâmil31.4465,942,141,344,3
ile4423.7695,911,974,9455,7
olur96.0125,581,672,068,5
elli42.7455,501,631,353,6
eyle32.2535,351,501,122,4
gibi54.6055,101,201,272,7
bin1212.2674,981,051,795,1
ü911.2954,690,761,232,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâlis” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (159) →
EÇS V 1b … t'a karîb (---) yerde karşu şatt aşrı Bağdâd hâkinde şehr-i Hâlis hâkidir. Cümle Bağdâd vüzerâlarının atları bu Hâlis sahrâsı …
EÇS III 77b … er zî-kıymet mücevher hançer ve kılıç ve gaddâre ve zeheb-i hâlis ile mebnî elli aded mücevher suhûnlar ve sîm âvânî siniler …
EÇS I 179a "Bir rıtl simsimden ne kadar dühn-i hâlis çıkar?" dedi,
EÇS VI 126b … Sikke sâhibidir, bir müdevver altunu ve talar nâm bir sîm-i hâlis guruşu var.
EÇS I 18b … in cânib-i şarkîsinde sâhil-i bahre karîb bir gârda zeheb-i hâlis ma‘deni vardır. Ammâ Üngürüs ve Bundukânî ayârından hâlis a …
EÇS I 187a–187b … şîşede kaynadup ol dahi haşhâş dânesi gibi şîşenin dibinde hâlis gümüş kalır kim artık kal etmeğe ihtiyâc kalmayup su gümüşü …
EÇS I 179a–179b … ihtimâlleri yokdur, katl edersen dahi say yağı yemezler. Ve hâlis yağ yemeleriyçün her şırlugan kârhânelerinde birer dîdebân …
EÇS I 172a … uzu sökmeyüp cemî‘i vüzerâ ve a‘yân-ı kibâra niçe bin sîm-i hâlis meşrebeler ile şerbet taşınır. Ve gevrekçisi dahi meşhûr-ı …
EÇS X Y137b … hı yerine gönderin" dediklerinde hazîneden bir kantâr sîm-i hâlis çıkup hakîrin pederi ol asırda ser-zergerân-ı Dergâh-ı Âlî …
EÇS IX Y35a–Y35b … elerdir. Her bir aynı âdem bâzûsı kadar cereyân eder berd-i hâlis mâ-i tâhirdir. Ve bu hareme dahi eyle iki tarafdan on beşer …