İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâmisi

13
geçiş
4,8
milyonda
18.091.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hâmisi1313
hâmisî22
hâmîsi11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâkimi68817,787,472,4450,6
ve7147.9190,630,300,490,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâmisi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
EÇS II 316b–317a … si Yezdcird Şâh'dır. Bânî-i râbi‘-i Şâh İsmâ‘îl'dir. Bânî-i hâmisi Özdemirzâde Osmân Paşa'dır kim ilâ yevminâ-hâzâ sedd-i Kahk …
EÇS X Y146a … âhe ta‘âlâ zâde fi'n-Nîli'l-mübârek yevmü'l-ahadi'l-mübârek hâmisi Cemâziye'l-evvel sene seb‘ ve semânîn ve elf, el-muvâfık li …
EÇS I 21a Muhâsara-i hâmis-i sûr-ı Kostantıniyye: Ba‘de hicreti'n-nebeviyye bi'z-zâ[t] Ö …
EÇS V 23b … ı büldân: Be-kavl-i Hakîm Batlîmûs, bu şehr-i Tokat iklîm-i hâmis-i hakîkîdedir. Ve on yedinci iklîm-i örfiyyede bulunmuşdur. V …
EÇS X Y23b Tabaka-i hâmis-i âl-i Cingiziyân ya‘nî evlâd-ı Timur Gürgân
EÇS IX Y71a … yokdur, ammâ hâkim-i râbi‘ yeniçeri serdârıdır. Ve hâkim-i hâmisi dizdârdır kim yüz on neferâta mâlikdir.
EÇS V 113a Andan hâkim-i hâmisi Âsitâne tarafından bir mükellef yeniçeri çavuşu serdâr olup …
EÇS I 150a … âlis îmân-ı muhakkiklerdir, râbi‘ mü’minler îmânıdır, hâmis (hâmisi) münâfıklar îmânıdır, sâdis müslim(e)ler îmânıdır, sâbi‘ îmâ …
EÇS IV 338b Ve hâkim-i hâmisi yeniçeri ağası yerine Bektaş Ağa kırk oda yeniçeriyle yigir …
EÇS IV 223b–224a … ü'l-mezhebdir. Ve hâkim-i râbi‘i nakîbü'l-eşrâfdır. Hâkim-i hâmisi serdâr ve hâkim-i sâdisi bâcdâr ve hâkim-i sâbi‘i şâhbender …