İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâr

137
geçiş
50,8
milyonda
2.425.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
136
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13756,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâşâk243312,1810,814,90336,7
şiddeti6454211,598,187,97610,1
hâşâki91010,9711,113,00134,1
zeyti51110,1110,132,2363,0
üzredir1018310,007,073,1478,8
ilişmemiş449,8611,272,0062,5
çekerek102929,586,403,1269,4
hâşâkdan339,4611,271,7346,9
dâmenlerine369,4310,271,7338,5
hammâmlara3149,359,041,7332,3
süpürüp3149,359,041,7332,3
yâbis3209,298,531,7330,0
havâsı61859,256,322,4240,9
hevâsı106338,735,283,0854,0
türâb41938,635,671,9623,7
tathîr41968,625,651,9623,6
çölistân31178,605,981,7019,0
rimâl31298,535,841,7018,5
tâli‘i31388,485,741,7018,1
rahmet42448,435,331,9521,9
te’sîr31808,285,361,6916,5
etmez32028,185,191,6815,8
sehel45527,574,161,8915,5
olunca46117,454,011,8814,8
olduğundan58167,433,922,0917,8
gâyet173.8517,133,443,7450,5
mâhı36257,013,561,599,3
urup37636,773,281,558,3
u5417.4346,652,936,38127,7
olmağile41.1666,653,081,7610,0
şehrin51.5876,572,961,9511,8
aslâ41.7476,122,491,657,3
halkı31.3356,062,471,425,4
âbı41.9895,952,311,606,4
değildir42.1265,862,211,576,0
sâ‘atde42.2395,792,141,555,7
içre85.3245,591,892,069,3
gidüp42.6815,541,881,464,6
ü1611.2955,521,802,8517,3
zîrâ53.5895,461,781,585,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hâr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (137) →
EÇS X Y33b … irer mezhebdedir. Cümle siyâh-çerde kavimdir. Zîrâ şiddet-i hâr bu cânibe düşmüşdür. Ammâ mağrib cânibi âbâdân, leb-i deryâ …
EÇS IX Y294b … çi sengistân ve çölistân yere vâki‘ olmağile gâyet şiddet-i hâr üzredir. Ammâ benî âdeme ve gayri hayvânâta mü’essir olmadı …
EÇS VIII 194b … kulle-i feleğe dikilüp vakt-i zevâl olup gerçekden şiddet-i hâr olup deryâ üzre buz küt küt ötüp ba‘zı buzlar catır catır ç …
EÇS X Y393b … hrin âb [u] havâsı ol kadar latîfdir kim sovuğu ve şiddet-i hâr i‘tidâl üzredir. Gece taşrada yatılsa âdem hayât-ı câvidân …
EÇS I 187a … erât 105, pîrleri Kârûn ve Cemşîd-i pür-fünûn (---). Bunlar hâr [ü] hâşâkden ve alçak gümüşlerden ve bakır ve kalay [ve] ku …
EÇS VI 7b … ojvar'ın beşer altışar sâ‘atlik yerlerinde üstühân-ı küffâr hâr u hâşâk-i haşeb kırıntısı gibi ber-hâk-âlûd yatırdı. Cümle …
EÇS IX Y274a … yarar iş erlerin bi’rin dâhiline endirüp bir sâ‘atde cümle hâr [u] hâşâki çıkardup âb-ı zülâl nümâyân oldu. Hakkâ ki hayrâ …
EÇS IV 370a … ve ma‘mûr u âbâdânsız ve susuz zemîn-i yâbis içre şiddet-i hâr çekerek,
EÇS IX Y22a–Y22b … sernigûnlar ile sâyedâr olmuş sûk-ı sultânîdir kim şiddet-i hâr aslâ te’sîr etmez müferrih çârsûdur. Cümleden tabahânesi âb …
EÇS VI 103a–103b … ac u zâc ve bir nân-pâreye muhtâc bî-tâb u bî-mecâl şems-i hâr dahi cümlemize harâret verüp 103b bu sahrâ-yı ma‘rekede b …