İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hüddâmları

52
geçiş
19,3
milyonda
5.920.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,56

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
süpürüp31410,5410,441,7338,1
silüp31710,4810,161,7336,8
mevcûddur31988,626,621,7121,7
hakîrin33328,005,871,7018,6
atları33367,995,861,7018,5
gayri31.5065,983,691,609,8
kırk42.9945,433,121,7710,2
var77.6464,902,572,2013,4
cemî‘i33.6874,722,401,405,1
aded69.0464,432,111,888,4
on35.4774,151,831,243,3
her35.9674,031,711,202,9
cümle1021.1973,951,612,139,0
ammâ615.2293,691,351,494,0
ü411.2953,531,201,132,1
olup517.2813,240,911,041,6
ve38147.9193,070,742,479,0
u317.4342,490,160,180,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hüddâmları” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS VII 57b … üp terslerse der-akab dükkân sâhibleri ve hâne mâliklerinin hüddâmları at necislerin silüp süpürürler ve yağmur yağsa cümle hâne s …
EÇS VIII 261b Ve bu Ballıbadra'da Yahûdî dahi çokdur. Cümle gümrük hüddâmları ve çârşû-yı bâzâr meyâncıları Yahûdîlerdir, zîrâ cümle lima …
EÇS VI 112b … bayrakların açarak ve ardı sıra iki bin arabalar ile sâ’ir hüddâmları ubûr etdiler.
EÇS VIII 359a … e çârsûsu içinde binâ-yı şâhânî-misâl hammâm-ı rûşenâdır ve hüddâmları pâkdir.
EÇS VII 63b … tdikde berber kefereleri dâ’imâ bir yüksek iskemlede oturup hüddâmları keferenin saçın sakalın yaykayup başka bir iskemle üzre otu …
EÇS VII 52b … ânlar var kim gören âdem hayrân u vâlih olur. Bunların dahi hüddâmları başkadır.
EÇS VIII 313a–313b … binâ edüp cümle e’imme ve hutebâları ve sâ’ir mürtezika ve hüddâmları hidmetlerinde oldular. İşte bu câmi‘in sebeb-i binâsı eyle …
EÇS VII 24b … htâc olduk. Hakîrin değil cemî‘i asâkir-i İslâmın atları ve hüddâmları kırk elli günden ber[ü] ne şa‘îr ve ne ıssı ta‘âm yüzün gör …
EÇS VII 102a … mezârlı ve bâğçeli bir müferrah ve dilküşâ sarâydır. Başka hüddâmları ve aşbâzları keferelerdir. Beğ tarafından gelen ta‘ayyünâtı …
EÇS VIII 361a … ar toplardır. Dükeli zamânda tıkalı(?) ve ağızlı olup cümle hüddâmları şeb [ü] rûz topların yanında yatırlar.