İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hümâmı

34
geçiş
12,6
milyonda
8.565.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3413,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
akdem5612,0013,012,2486,7
âlîkadr51311,7711,902,2474,8
sadr62611,6811,162,4582,5
imâmı2224111,369,824,69259,5
sâbit53111,3010,642,2364,7
a‘zam922710,148,622,9990,2
sâhibi61.6906,835,142,3831,2
ibn41.6746,264,571,9217,7
nâm52.6075,964,252,1220,1
efendi31.7105,824,121,6311,5
hazreti65.9455,043,322,2017,0
var57.6464,422,701,8910,3
ile423.7692,460,740,800,9
ve19147.9192,070,350,941,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hümâmı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
EÇS IV 408a … nde olup nehr-i Şatt mukâbelesinde Hazret-i İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı akdem âsitânesidir kim mukaddemâ Bağdâd-ı behişt-âbâd evsâf …
EÇS IV 343a … yninde birkaç kerre Hind ü Sind ve Yemen'e varmış ve gelmiş hümâmı beş yüz guruşa aldıkları çokdur. Ve bu ahvâl-i hümâm ahâlî- …
EÇS VII 108a … attâ Ebû Hanîfe ki Nu‘mân bin Sâbit'dir kim İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı akdemdir, anların kavl-i şerîfi üzre at eti yemek mekrûhdur …
EÇS V 25a Evvelâ zübde-i evliyâ umde-i asfiyâ imâm-ı sâhib-i sadr hümâm-ı âlî kadr kıdvetü'l-ashâb zübdetü'l-ahbâb tarîk-i Mûsâ Nebî- …
EÇS IV 348b … tehid-i evliyâ, münferid-i asfıyâ, Hazret-i İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı ekrem Nu‘mân ibn Sâbit el-Kûfî, kuddise sırruhu'l-azîz. Hâk …
EÇS IV 188b 157. Evsâf-ı ziyâretgâh-ı kal‘a-i müzeyyen İmâm-ı hümâm-ı A‘zam ibn Sâbit.
EÇS VIII 240a Ve ziyâret-i imâm-ı sâhib-i sadr, hümâm-ı âlî-kadr, ma‘den-i ilm-i ledünn-i Rabbânî, sâkin-i külbe-i …
EÇS IV 265a–265b … alup Miftâh gulâm ve Kilarcıbaşı ve İkbâl nâm birkaç güzîde hümâm-ı gılmân-ı hâssalar ile biz de başka meşveret ederdik. Bu hak …
EÇS III 139a … evliyâullahdan bir pîr-i fânî Şa‘bân Efendi nâm bir imâm-ı hümâmı var. Hattâ minberde hutbe tilâvet ederken "ve ale'l-imâmeyn …
EÇS IV 348b … u't-tarîka, kâşif-i esrârü'l-hakîka, imâm-ı sâhib-i sadr ve hümâm-ı âlî-kadr. Âlim ü âlem Hazret-i İmâm Mûsâ Kâzım b. {Ca‘fer-i …