İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

habeş

176
geçiş
65,2
milyonda
1.866.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
22
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17671,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,45

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
habeş·176176
ḫabeş2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yemen2221310,867,634,67191,6
zeyla82610,349,202,8288,9
sevâkin61510,019,582,4570,5
dehlîzi5169,749,232,2355,7
sûdân5659,417,202,2240,4
tavuğu4239,368,381,9939,2
isvân5759,357,002,2238,9
özdemir4389,267,661,9934,9
paşası72059,236,032,6145,0
kulzüm’ün339,1010,901,7345,4
cezîresinde4729,056,731,9829,7
alevî3159,018,581,7330,4
yemen’den3188,998,321,7329,2
vilâyetine51538,965,972,2031,7
aden3298,917,631,7226,1
cenûb62498,855,532,4034,4
diyârının41138,836,081,9726,0
hind51908,815,662,1929,5
lahsa3468,796,971,7223,2
ceyrân3528,756,791,7222,5
sind3548,746,731,7222,2
vekâlesi3558,736,711,7222,1
dağlarına3588,716,631,7121,8
müşâdır3768,616,241,7120,2
süveys31018,475,831,7018,4
ırâk31068,455,761,7018,2
iklîmi53168,384,922,1624,5
diyârında53288,344,872,1624,2
gemileri53568,274,752,1523,4
paşasının31588,205,191,6815,8
eyâletinde65638,064,352,3324,9
hükmündedir32018,034,841,6714,4
tahtı66667,874,112,3123,0
şark43907,864,301,9016,3
mekke44517,714,091,8815,2
mısır152.2877,643,653,5648,5
bağdâd44917,623,961,8714,5
diyârı79947,623,752,4523,5
dağlarından33857,453,901,6210,6
etdik58757,283,452,0314,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“habeş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (176) →
EÇS X Y432a–Y432b … Kan Cercîs ile vedâlaşup Habeş askeriyle mülâkat olup azm-i Habeş etdik.
EÇS X Y442b Bu Hânende ova Habeş hükmünde bir ferahfezâ âb [u] havâsı ve mahsûldâr kurâları …
EÇS IX Y375b Hattâ hakîr gördüm. Habeş cezîresinde bir lü’lü’ gavvâsın bu kırıç balığı yudar. Meğe …
EÇS X Y442b … k-ı âlem ne kadar elsine-i muhtelife kavm halk etmiş ise bu Habeş cezîresinde yetmiş sekiz lisân üzre fesâhat [u] belâgatle ö …
EÇS X Y30b … sinden bu mahalle gelince iki bin mîldir kim bu zikr olunan Habeş benderleri yine Mısır cezîresinden bahr-i Kulzüm ya‘nî Süve …
EÇS X Y385a Ve bu Kolombo kal‘asından artık Habeş vilâyetine giden yol bu mahalden müteferrik olur. Ba‘zı Hab …
EÇS X Y380a … ğundan siyâh-çerde buğday enlü mahbûbesi olur. Zîrâ diyâr-ı Habeş karîb olmağile Habeşe câriyelerden müştak olan sehl esmerü' …
EÇS VII 65a … sâhibü'l-Mağrib ve Cezâyir ve Tunus ve Trâblûs ve Mısır ve Habeş ve Mekke ve Medîne ve Lahsa ve Basra ve Bağdâd ve Van ve Di …
EÇS IX Y366a … n Gavrî'nin binâsıdır. Hind ve Yemen ve Aden Basra ve Lahsa Habeş ve Süveys iskelesidir. Senede bin pâre celebe ve polta ve k …
EÇS X Y457a (---) varakda, menzil-i Kum limanı ve taht-ı Habeş cezîre-i Sevâkin ve şehr-i Kif ve cezîre-i Dehlek ve mine'l …