İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

haberi

197
geçiş
73,0
milyonda
1.651.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19780,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
haberi··197197
ḫaberi310·13

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mûhiş112510,679,563,31129,6
meserret72410,028,962,6475,3
gelince215629,826,004,51134,4
mûhişden559,6610,742,2374,5
meserreti5149,609,262,2356,2
mesmû‘ı5259,538,422,2349,5
geldi186609,435,554,15103,8
yok156099,255,403,7883,5
mevti4229,238,281,9938,7
katli5829,206,712,2136,9
etdüğü61389,206,222,4240,2
geldiği4489,067,161,9932,1
etdiği83238,985,412,7644,6
rûhunun338,9410,741,7344,7
etdiklerinin3228,817,871,7227,2
fevti3228,817,871,7227,2
azli3528,626,631,7121,8
oldukları41368,625,651,9623,6
müte’ellim3638,566,351,7120,6
etdikleri63298,554,962,3729,8
kat‘â3768,496,081,7119,5
geldikde74468,484,752,5532,7
vâsıl52708,454,992,1725,0
ali41948,395,141,9420,8
sahîh31028,365,651,7017,7
çünki31028,365,651,7017,7
haberdâr31048,355,631,7017,6
hâna31188,295,441,6916,9
olduğu111.0568,174,163,1342,8
paşa’nın87468,124,202,6731,5
fethi65318,084,272,3224,3
serdâr65338,074,272,3224,2
paşa’ya88647,953,992,6529,3
etdüği43387,944,341,9016,5
ertesi54827,914,152,1119,4
paşaya55257,834,032,1018,6
istimâ66927,793,892,2821,2
fakîr32787,694,211,6411,9
firâr67537,693,772,2720,3
sa‘âdetlü32797,694,201,6411,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“haberi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (197) →
EÇS II 353b–355b … küm yukaru koyup hâkimâne hareket etdim. Amân fakîr herîfin haberi yok kim biz şiddet-i şitâdan el ayak dutmaz cân atup geldik …
EÇS V 53a–53b … alarının birkaçın bozup kal‘a ta‘mîrine iskeleler yapıldığı haberi Yûsuf Kethüdâ mektûbiyle gelüp Yalı Tatarların bi'l-cümle Ö …
EÇS IV 268b … ker gidüp şehri kat-ender-kat çevirüp cümle âmâde oldukları haberi Paşa'ya gelüp hemân kuşluk vaktinde sa‘d sâ‘at-i tâli‘-i me …
EÇS VI 44a … haberim yok iken İslâmbol'da sen beni almışsın. Bana nikâh haberi Erdel'de geldi. Ben Kaya Sultân masrûfından kurtuldum deyü …
EÇS VI 113b … ba‘de'l-yevm elden gitdi" deyüp bir âh-ı ciğersûz çeker. Bu haberi kal‘adan taşra firâr edenler hikâyet eder.
EÇS V 139a … kal‘asın gördükde nakl etdiler ve ol asırda dahi bu fütûhât haberi mesmû‘umuz olup Fazl[î] Paşa efendimize hayır du‘âlar etdim …
EÇS IV 263b … illeri dahi söyletmeğe murâd edindiğinden cümlesi "Nizânim, haber-i hâniyye" deyü asla bir haber söylemediler. Hemân paşa-yı ga …
EÇS III 177b–178b … misâl menâzil kat‘ ederek Bostâncıbaşı cisrinde meks etdüğü haberi Melek Ahmed Paşa efendimize gelüp ol sâ‘at cümle yeniçeri o …
EÇS I 114a … erirdi. Bu hüsn-i hâl ile bir dervîş âdem idi. Bağdâd fethi haberi geldiği gün Ramazân-ı şerîfde merhûm olup Necâtî Beğ mezâri …
EÇS VII 5b "Bu kal‘aya düşman gelmesi haberi toplarıdır" dediler.