İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

haberin

76
geçiş
28,2
milyonda
4.163.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7631,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
haberin·7676
ḫaberin16·16

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sıhhatin5810,9311,442,2473,4
sıhhat88910,638,642,8280,7
lokmân’dan4810,6111,122,0056,1
aldım4679,848,051,9936,9
i‘lâm4749,777,911,9936,1
paşa’nın77468,125,382,5838,7
gönderüp66398,105,382,3933,2
istimâ66928,005,272,3932,2
ertesi44827,885,201,9521,1
imdâd33647,805,191,6815,8
küffârın33907,725,091,6815,4
alup152.4597,604,763,7370,5
hân’a34937,434,761,6714,0
deri35037,414,731,6713,9
haber35347,334,641,6613,6
paşanın35417,324,621,6613,5
hakîr42.3015,792,951,749,4
asker31.9055,632,811,486,5
deyü56.0074,751,891,635,8
hemân33.8654,641,781,233,2
paşa59.4784,101,231,282,8
üç37.1633,760,890,801,0
dahi513.1863,630,750,911,2
edüp923.9573,620,741,202,0
cümle621.1973,210,330,500,3
ammâ315.2292,68-0,19-0,250,1
ile423.7692,46-0,42-0,680,4
ve13147.9191,53-1,36-5,6416,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“haberin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS VI 170b … halde Sadrıa‘zamın Kanije kal‘ası imdâdına henüz gitdiğinin haberin alup biz dahi Ösek'den bin beş yüz kadar pür-silâh asker il …
EÇS V 38a … -endîş Eflâk ve Boğdan tarafına çaşıtlar gönderüp iki günde haberin sıhhatin getirdiklerinde Paşa-yı müdebbir cümle asâkir-i İs …
EÇS X Y430b … mahûf u muhâtara ve kâfiristân ve âbâdân olmaduğının sıhhat haberin istimâ‘ edince Nîl'in başına gitmek ârzûları derûndan kat‘ …
EÇS V 33b … nde hakîr huzûr-ı pâdişâha varup yer öpdükde paşanın sıhhat haberin bildirüp pâdişâh-ı hakîm paşanın hayâtda olduğın hazz edüp …
EÇS IV 214a … ol gice paşa konakçısına Bitlîs hânı üzre gitmeden ferâğat haberin gönderüp ol ân on bin asker ile Şemsî Paşa oğlu Mehemmed Em …
EÇS IV 249b … etdiklerin ve Van kal‘asıyla kırk üç pâre kal‘aların fethi haberin müsta‘cel ulaklar ile Haleb meştâsında Süleymân Hân'a bildi …
EÇS V 9b … , elbette durmayup gitsin" deyü bu tavâşî-i Lokmân-sıfatdan haberin sıhhatin Lokmân'dan alup aklım başımdan gidüp gûnâ-gûn efkâ …
EÇS V 91b … gâhîce sayd [u] şikâra gider birkaç tazı ve zağar ve doğan haberin alup Çakırcıbaşı Cânpoladzâde hakîri fermân-ı pâdişâhîyle B …
EÇS V 38b … , işte Eflâk ve Boğdan küffârı sizin bu Benderde durduğunuz haberin işidüp Rakofçi'dan dahi on bin aded katana Macar Eflâğ ve B …
EÇS X Y234a Ya‘nî: Sen yıldıza bakarsın, bir iş işlersin, bundan haberin yok ki yıldızları yaradan istedüğin işler.