İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hacib

8
geçiş
3,0
milyonda
25.603.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig8108,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,13

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
ḫacib29·29
hacib8·8
hâcib·77
hacîb·33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳayusı34011,0011,631,7342,7
uluġ43988,338,732,0040,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“hacib” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
KB 2485 bu ḳaç neŋ kerek kim atansa hacib / kişi başlasa yolḳa öŋdün keçip
KB 2489 uzun kiç yaşasunı ilig özi / uluġ hacib ol begke körgü közi
KB 2490 törü hem toku öŋdi yinçke tapuġ / uluġ hacib itse açar yol ḳapuġ
KB 2501 bu yaŋlıġ tü işler neçe ülgülüg / uluġ hacib elgi tegir belgülüg
KB 4065 ḳayusı sü başı ḳayusı hacib / ḳayusı ılımġa bolur söz açıp
KB 2524 bu yaŋlıġ kerek barça erdem bilig / uluġ hacib ötrü uzatsa elig
KB 2464 yüz utru bolur tutçı hacib özi / körür közke körklüg kerek ol yüzi
KB 2442 közi toḳ kişi işte almaz orunç / orunç alsa hacib bolur beg külünç