İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hak

282
geçiş
104,5
milyonda
1.142.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
205
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi282115,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBAHDKEÇSToplam
hak····282282
hâk····3939
ḥaḳ···14·14
haḳ422··8
ḫaḳ·2···2
ḥak···1·1
ḫak·1···1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eyleye2212910,787,674,67194,4
emri3336810,706,745,69246,7
te‘âlâ2523210,647,014,96196,4
celle122110,349,423,46141,5
versin135910,298,043,59122,2
rahmet132449,665,993,5583,2
cibrîli9849,657,002,9870,5
kabûl143819,435,463,6679,1
belâ7779,326,762,6252,4
râzı6299,307,952,4455,5
berekât6459,237,322,4349,8
ede145099,185,043,6371,1
tevekküli569,159,962,2365,5
yoluna6849,076,422,4242,0
emîn113999,055,043,2255,9
dedi177849,034,703,9678,5
târîhini61568,815,522,4034,4
ta‘âlâ72388,785,142,5736,5
alâ83238,764,892,7339,0
peygamber51018,745,892,2031,2
eylesün4268,737,521,9934,4
kevser4268,737,521,9934,4
katında4338,707,181,9932,4
cenâbı137878,644,303,4253,1
kurbân51628,535,212,1826,5
sebîl4758,526,001,9725,6
rızâsın338,4310,221,7342,5
ihkâkı348,439,811,7338,0
te‘âlâ’nın348,439,811,7338,0
bigayri398,408,641,7331,1
cemîl3128,398,221,7329,0
vâsılı3208,357,491,7225,6
rızâyı3218,347,421,7225,3
râzî3308,306,901,7223,1
cümlesinden3448,246,351,7120,7
berekâtı3468,236,291,7120,4
yapdı3538,206,081,7119,6
dost3648,155,811,7018,4
tarafından109008,113,732,9233,4
izni3808,095,491,6917,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (282) →
EÇS VII 11a "Bire gidi Deli bugün kurbân bayramında bu Hak yoluna kurbân oldun, nâmûs değil midir, böyle ne yatırsın? …
EÇS VII 122a … r ile harâba müşrifin, / Gördü anı Cizyedâr Mehemmed Ağa, / Hak Te‘âlânın rızâsın gözleyüp, / Etdi ihyâ câmi‘i kıldı binâ, …
EÇS VIII 191b … atlarımın ayaklarından na‘lların söküp çıkarmışlar. "İlâhî Hak belâ versin mel‘ûnlara" deyü hakîr yedek ata binüp benim at …
EÇS VIII 298a–298b … -i Îsâ Nebî'nin rûhâniyyet-i şerîfeleri bu küffârları emr-i Hak ile dutup pây-beste ve dil-haste ve şikeste beste dest-i as …
EÇS V 118b … ullâh ile bu Kevseri dedi ana târîh / Dilerim kim bu hısnın Hak ola dâ’im nigehbânı. / Sene (---)
EÇS V 74b … ulmuşdur kim vücûdları sahîfe-i rûzgârdan seyf-i müczem ile hak olup cümle Anadolu ve Karaman ve Mar‘ayş ve şâm ve Haleb ve …
EÇS X Y234a Ya‘nî: Bir nesneyi âdem oğlu tedbîr eder, ana Hak Ta‘âlâ'nın kazâsı güler.
EÇS IX Y142a … uğu kerâmet değil mi? Ve cemî‘i kütüblerde kerâmât-ı evliyâ hak değil mi? Kuddise sırruh.
EÇS IX Y11a Çûn tamâm etdi Râbi‘a Hâtûn / Hak atâ ede rûhuna rıdvân / Olmağıyçün minâreye târîh / Dedim a …
EÇS IX Y292b … seyâhat ile emn [ü] emân âhir nefesde îmân temennâ eyledik. Hak kabûl eyleye.