İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hakîri

376
geçiş
139,3
milyonda
849.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi376153,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hakîri376376
hakîr’i33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
pürtaksîr8911012,559,509,421.105,7
kemter9529,437,282,9874,6
pürtaksîre799,229,452,6485,7
evliyâyı8929,136,292,7954,6
fakîr112789,115,153,2257,6
çağırup7709,016,492,6249,8
pürtaksîrin689,009,392,4572,6
da‘vet92028,995,322,9249,2
götürüp113598,944,783,2052,1
gönderdi71618,745,292,5838,0
zümresine5218,697,742,2345,0
kığırup5228,697,672,2344,5
abdi71878,675,072,5735,9
görünce61668,505,022,3730,3
ilhâk5778,505,862,2031,1
huzûruna72598,504,602,5431,4
efendimiz94458,494,182,8335,3
gönderüp116398,473,953,1039,8
katına4148,398,001,9937,7
ahkar4158,397,901,9937,0
ağavâtları4428,296,421,9828,1
pür51598,264,822,1623,9
hamdi119328,113,403,0032,1
görüp108468,073,412,8629,2
kemerimden328,0210,391,7340,8
pürtaksîri348,029,391,7336,3
kalîlü’lbizâ‘a398,008,221,7329,4
fîle3117,997,931,7227,9
beyne’lakrân3257,946,751,7222,5
hattâ131.3637,943,103,1833,0
bağrına3267,936,691,7222,3
bîriyâ3327,916,391,7121,0
küstâhâne3337,916,351,7120,8
yanına53237,873,802,0817,1
sergüzeşti3687,795,311,6916,4
âlem53647,793,622,0516,0
hazz42327,753,951,8714,5
tenbîh42327,753,951,8714,5
seyyâhı31017,694,741,6714,0
mahmûdî31037,684,711,6713,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hakîri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (376) →
EÇS III 57b … ramayı ahvâlin keşf-i râz etmeyim deyü ta‘ahhüd eylediğimde hakîri bir muzlim gâra götürüp taşrada huddâmlarım kalup ol gâr iç …
EÇS III 185a–185b … . Biz yarın İslâmbol'a varımazım" deyü halk arasında o gice hakîri İslâmbol'a gönderme evzâ‘ın edüp hemân hakîr "Nola sultânım …
EÇS VII 73a Hakîr-i pür-taksîr ise Kuds-i Şerîf'in cemî‘i ahvâlâtlarına eyle vâ …
EÇS I 14b Evvelâ bu hakîr-i pür taksîr, âlem-i fetâlıkda yârân-ı bâ-safâlar ile İslâmbo …
EÇS VI 153a … bir kapusundan taşra on iki ade[d] beğler bir yerden gelüp hakîri gördüklerinde ellerine şapka-i Eflâtûniyyelerin alup hakîre …
EÇS VII 76a–76b … mâ bu dûrbîn-fikr küffârın elbette bir şeytanatı vardır. Bu hakîr-i âkıbet-endîşin anladığı oldur, bu kal‘ayı binâ edüp içine k …
EÇS VIII 203a … ehemmed Paşa karındaşınız ile şimdi Havsa kasabasına, andan hakîri sultânıma gönderdi. İşde cümle fakîrâne müfîd [ü] muhtasar …
EÇS IV 246a Bu hakîr-i pür-taksîr bu kal‘aya mânend Adana eyâletinde Silifke sanca …
EÇS V 79b–80a … bizim hidmetimizde ol" deyüp, sâ’ir ağavâtları zümresine bu hakîri ilhâk edüp belağan mâ-belağ ta‘yînâtlar ihsân olunup şeb [ü …
EÇS VII 70b … larımız kral istimâ‘ edüp elçi paşanın izniyle her bâr kral hakîri huzûruna da‘vet edüp hakîr dahi bir taht-ı kehribâ üzre otu …