İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hakdır

11
geçiş
4,1
milyonda
20.921.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,66

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hakdır1111
hak’dır66
hâkdir22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kerâmeti33611,0311,321,7341,4
evliyâ65208,538,472,4458,9
ve6147.9190,410,310,480,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hakdır” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
EÇS III 31b … der. Birisi "Necâset etmeği yer" der. Kimisi "Ağa vasiyyet hakdır. Üsküdar arz-ı mukaddese hâkidir. Cenge gidiyisen sen vasiy …
EÇS VII 131b … rüst olur. Yarın inşâallâh sâ’im olurum. Poh ne güzel emr-i hakdır. Ve cemî‘i vilâyetlerimin halkına car salup mâh-ı Ramazân'd …
EÇS VIII 220b … egâh yerdir. Bu dırahtlardan ma‘lûmdur kim kerâmât-ı evliyâ hakdır, zîrâ kuru at kazıkları böyle dıraht-ı azîmler olmuşdur.}
EÇS VIII 245b … im cemî‘i akâ’id kitâblarında yazdığı üzre kerâmât-ı evliyâ hakdır. Hazret-i Şeyh Veliyyullâh r[û]hiyçün âli ve evlâdları rûhi …
EÇS VI 50a … ve imâretden bir nişân yokdur. Berbâd-ı harâb u yebâb emr-i hakdır ve nevâhîlerinde dağları cümle akdır.
EÇS X Y53a–Y53b … ün geldim" dedi. Bilâhire Selîm Hân gördü kim cümle sözleri hakdır. Selîm eyitdi:
EÇS III 50b … âd ve Şâm'da hurmanın çiçeği yok idi}. Kim kerâmet-i evliyâ hakdır. Ve ulu sultân ve mazanne-i kirâme uryân bir er idi. Himmet …
EÇS III 41a … [u] bedenleri ka‘ra geçmişdir. İmdi azîzim kerâmet-i evliyâ hakdır. Kümmelîni inkâr etmemek gerek. Yedi sene Melik Tâhir bu Ak …
EÇS III 41a … mişdir. Ânınçün cümle akâ’id kitâblarında "Kerâmet-i evliyâ hakdır" deyü {yazmışlardır}. Ve Şeyh Âbidîn'in şehîd olan ayn-ı şe …
EÇS IX Y180a … i Edhem: Evvelâ cemî‘i akâyid kitâblarında kerâmât-i evliyâ hakdır ve anlar ölmemişlerdir. Ancak hadîs-i sahîh: