İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

halîm

97
geçiş
35,9
milyonda
3.354.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9739,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
halîm9797
hâlîm11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
halûk468413,0210,896,78637,3
selîm691.12210,867,748,27613,6
garîbdost910610,508,212,9985,3
cerâm339,9411,761,7348,9
bedîl369,9010,761,7340,6
zâtı4449,868,301,9938,5
âdemlerdir82239,686,962,8161,7
âdemleri83599,176,282,7954,1
ümmetden31398,706,231,7120,1
harb31438,686,191,7119,9
paşayı54338,275,332,1827,3
hâl34787,424,451,6512,8
halkı71.3357,324,192,5027,5
ü4811.2957,113,896,46171,9
sâhibi71.6907,003,852,4624,4
ehli61.7916,703,542,2418,5
dedikde39686,533,431,578,8
gâyet93.8516,223,022,6322,0
yâ31.2526,193,061,527,5
efendi41.7106,183,021,759,8
bizim31.3556,082,941,517,0
u2017.4345,222,003,3525,7
vardır88.5684,921,701,967,8
ve114147.9194,661,426,6989,1
gibi34.6054,391,180,971,6
bin712.2674,210,991,312,7
hân35.4014,160,950,841,1
var37.6463,670,450,460,3
ammâ515.2293,420,190,280,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“halîm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (97) →
EÇS II 350b … ân-ı vilâyet gördüler kim bir vezîr-i âlîşân ve bir halûk u halîm ve selîm ve zî-şân, ehl-i şehr dediler kim "Sultânım! Gâfil …
EÇS IX Y349a … olanları beyân eder: Evvelâ Ebû Süfyân bin Zacr bin Harb ve Halîm bin Cerâm ve Bedîl bin Vertâ ve İkrime bin Ebû Cehil ve Abd …
EÇS II 346a–346b … konaklar verildi. Gerçi Etrâk vilâyetidir ammâ halkı gâyet halîm u selîm kimesnelerdir. Bunlar avân tâ’ifesidir demeyüp "Hay …
EÇS I 111a Bu Hüseyin Çelebi dahi bir sulb-i büdelâ meşreb halîm ü selîm bir mübârek âdem idi ve Na‘lıncı Memi Dede hazretle …
EÇS VIII 198a … mân Emrem nâm atalığın meğer tevârîh koynunda imiş. Çıkarup Halîm Efendi tilâvet etdi. Meğer bu tevârîh sâhibi Emrem Atalık y …
EÇS III 13a … -ı kibâr [u] eşrâf [u] a‘yân: Cümleden Hazret-i Mevlânâzâde Halîm Çelebi ve,
EÇS VII 47a … kal‘a-i Yanık dest-i İslâmda durup Yanık vâlîsi Mahmûd Paşa halîm ü selîm ve hümec âdem olup yeniçeri ağası olan Yahyâ Ağa şe …
EÇS III 48b … dürüst ve ten-perver şahî ve sâhib-i kerem ve garîb-dost ve halîm ve selîm ve halûk merdüm âdemleri var.
EÇS IX Y62a–Y62b … Ayş [u] işrete mâlik cümle erbâb-ı ma‘ârif sâlik garîb-dost halîm ve selîm âdemlerdir. Ve,
EÇS VI 137b–137a … ı ten-dürüstlerdir. Yohsa havâsı sakîldir, ammâ halkı gâyet halîm ve selîm ve oğuz ve garîb-dost ve sofra sâhibi âdemlerdir.