İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

harâb

965
geçiş
357,6
milyonda
265.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
71
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi965394,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
harâb965965
hârâb33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yebâb29530412,908,4117,123.385,7
timur342229,875,745,72209,4
imâr334409,594,715,53154,6
etmişdir461.2109,443,736,27154,7
eyyâm242629,325,004,75122,1
türâb221939,285,324,57121,8
hâlâ883.7219,273,058,25219,4
hânelerin19819,226,364,31134,7
mürûrı212009,215,204,46112,7
u29917.4349,062,5814,41584,5
kal‘asın266509,043,814,7389,9
ba‘dehû341.1479,043,375,2798,5
halkın17959,045,974,06110,3
şehri1055.6789,022,698,66216,8
olmadadır171169,015,684,04103,1
olmuşdur401.8508,862,925,4993,2
câbecâ194048,834,044,0971,5
etmiş258658,813,344,5171,2
amâr195368,703,634,0161,3
etdi372.1518,602,595,0771,6
şehrin291.5878,542,684,5459,1
etmeğe199208,372,853,7642,7
buhtunnasr10378,356,563,1374,1
vilâyetlerin10518,336,103,1266,9
diyârların10528,336,073,1266,5
hulâgû10698,315,663,1060,4
gâret134778,213,253,2335,6
kâh112648,203,863,0938,9
imiş231.6478,172,293,8136,6
etmesin9638,165,642,9454,1
edüp21723.9578,161,6610,08207,1
bağdâd’ı9968,125,032,9146,2
kal‘ayı171.0918,082,453,3730,1
âsârı125258,043,003,0329,1
şehirlerin8408,036,132,7953,9
diyârın91678,034,242,8436,3
olmuş211.8247,952,013,4427,1
hân475.4017,921,604,6041,8
niçe597.0567,911,555,0549,3
binâları92617,913,592,7528,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“harâb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (965) →
EÇS IV 314a Bânîsi Âl-i Osmân'dan Süleymân Hân'dır. Mâ-tekaddem Timur harâb etdüği büldândır. Hâlâ hâk-i Bağdâd'ın hudûdunda hâs-ı âbâd …
EÇS VI 142b … yyâm ile dest-i Osmânîde harâb olup mâbeynleri bin adım yer harâb olup hâlâ mezârlık olmuşdur, ammâ yine hâkim ve zâbitleri b …
EÇS VII 75b … ar'ı muhâsara ederken Hacıki Paşazâde askeriyle bu kurâları harâb u yebâb etmişdik. Ve ba‘de'l-feth-i Uyvar Tatar Hânzâde Ahm …
EÇS II 292a–292b … ından harâb etdiler. Acem dahi Van hudûdunda Katûr kal‘asın harâb etdi. Ve yine Revân kurbunda bu Mekü kal‘asın Osmânlı harâb …
EÇS VII 59b … -i Süleymân'ın ehli Belkıs Ana'nın maskat-ı re’si olup hâlâ harâb olan Yemen diyârında Sebe’ şehrinden gelmiş amûd-ı azîmlerd …
EÇS V 164a … ‘ası ve şibenik kal‘asına varınca cümle mâl-ı mâ-meleklerin harâb ü yebâb edüp cümle guzât-ı müslimîn dörd bin aded güzîde as …
EÇS I 10a … i yerindeki ma‘bedgâh-ı Hazret-i Süleymân kalup yetmiş sene harâb [ü] yebâb kalup yılan ve çıyan ve bûm ve masasa kânı oldu. …
EÇS II 300b … bânlar binâ edüp âbâdân etmeğile Murâd Hân-ı Râbi‘ bu şehri harâb etdikde Çiftelerli Osmân Ağa'yı bu bâğ üzre koyup hıfz [u] …
EÇS X Y136a … rü âl-i Çerâkeseye inkırâz gelüp bu Kayıtbay'da hânedânları harâb olup ancak on bir sarây ve bin mikdârı hâne-i fukarâ ve yet …
EÇS VI 157a … ıhrâk edüp niçe bin dıraht-ı müntehâların baltadan geçirüp harâb u yebâb ve hânelerin türâb etdiler, ammâ bî-hisâb bâğ u bâğ …