İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

harâc

203
geçiş
75,2
milyonda
1.602.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20382,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
harâc203203
harâç33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâcdârı3914011,868,856,23413,8
emîni7858511,667,798,79701,8
ağası1171.04311,597,5410,761.012,6
muhtesibi2720211,097,795,17242,2
kethudâsı3552710,626,795,86263,0
muhtesib1718310,507,274,10139,3
mi‘mâr2129210,446,904,54161,0
gümrük1628410,076,553,96114,6
şehir501.6519,795,656,93296,8
verirler122549,756,293,4281,7
bâcdâr6349,708,202,4457,4
ağasıdır6379,688,072,4456,2
subaşısı71539,336,252,6147,2
bâc5669,256,982,2238,8
mi‘mârbaşısı4149,248,892,0042,6
mi‘mârı4439,067,271,9932,8
tâbi51408,905,892,2031,2
arâzîsinden338,9010,701,7344,5
kurâların4778,876,431,9828,0
şehremîni3118,848,821,7331,6
keferelerden3188,808,111,7328,3
öşür3268,757,581,7225,9
kulu51878,715,472,1928,3
merdümhisârı3518,606,611,7121,7
kethüdâsı41638,485,351,9522,0
serdârı129288,444,433,3051,0
yıllık3828,435,931,7018,9
küffârdan31168,275,431,6916,8
kethudâyeri42808,084,571,9217,7
altun111.1498,063,993,1140,4
kâfire31857,994,751,6714,0
budin65867,964,092,3122,8
alırlar32027,924,631,6613,5
kabûl43817,814,121,8915,4
ellişer32967,624,071,6311,3
a‘yân44737,603,811,8613,7
yeniçeri81.2397,513,422,5623,5
sipâh33797,403,721,609,9
hâkimi58817,243,242,0013,5
tarafından59007,213,211,9913,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“harâc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (203) →
EÇS VIII 267a … dârı ve (---) aded merdüm-hisârı ve muhtesibi ve bâcdârı ve harâc emîni ve mi‘mârbaşısı ve şehir kethudâsı ve on iki aded kal …
EÇS VI 98a … ve Pojan'a varınca gâzîleri seğirdüp kâfirden baş dil alup harâc dahi alup selâmet ile kal‘a-i Üstürgon'a gelirler.
EÇS VII 48b … aceb ma‘mûrdur. Sarp yerde olmak ile Üstürgonlu bu varoşdan harâc alamazlar. Cümle sokakları satranç nakşı tarh olunmuşdur ve …
EÇS VIII 251a … i aded merdüm-hisârısı ve muhtesib ağası ve bâcdâr ağası ve harâc ağası ve emîn ağası ve şehir kethudâsı ve mi‘mâr ağası ve ş …
EÇS VIII 210a … r hor hakîr ve çakır ve fakr-ı fâkada olup ölülerinden bile harâc alınur bir gûne kavimdir kim bunlar Fir‘avn leşkeriyken cen …
EÇS VII 40b … n berîlerdir, ammâ Orta Macar hâkimi Topal Palatinuş'a dahi harâc verirler, zîrâ iki kılıç altındadırlar. Ammâ Osmânlıya hedâ …
EÇS I 25b … larının metânetine ve askerlerinin vefretine mağrûr olup ne harâc ve ne İslâm ve ne kal‘ayı teslîm etmeği kabûl etmeyüp elçiy …
EÇS V 176a Sipâh kethüdâyeri ve yeniçeri serdârı ve şehir voyvadası ve harâc emîni ve şehir kethüdâsı ve muhtesib ağası ve bâcdârı ve mi …
EÇS X Y71a … nâtık olunduğu üzre eyâlet-i Mısır'da vâki‘ olan kurâların harâc arâzîsinde mâl-ı küşûfiyye-i kebîrden iskeleler iltizâmı mâ …
EÇS VI 53a … Kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve muhtesibi ve bâcdârı ve harâc ağası ve şehir kethudâsı vardır.