İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

harîr

209
geçiş
77,5
milyonda
1.555.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20985,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
harîr209209
hârîr11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mîzânı101610,519,983,16126,6
kuşaklar91610,369,833,00111,1
ardalân81710,189,572,8294,7
teybend71110,0310,002,6489,0
elvân184569,795,994,18115,0
siyâh175729,485,584,0499,0
kuşak5439,347,552,2243,0
zünnâr4109,239,332,0045,6
boğası4369,067,491,9934,0
bellerinde51069,026,252,2133,7
ka‘bei51129,006,172,2133,1
kantâr51168,986,122,2032,8
zerdûz51338,905,922,2031,4
arakıyyeler348,8510,241,7339,8
haftanlar388,829,241,7333,7
emâneti4858,806,251,9726,9
münakkaş83798,805,092,7541,1
geyerler62418,775,332,3932,8
geymezler3198,757,991,7327,8
şecerüddür3218,747,851,7227,1
seccâde41028,725,981,9725,5
bürünüp3288,707,431,7225,3
gömlek3338,677,201,7224,3
kisve3358,657,111,7223,9
katır51998,655,342,1827,4
öşri3528,566,541,7121,4
şehrezûl3558,546,461,7121,1
emîni95858,544,632,8840,7
harâm3588,526,381,7120,8
nâzırı3708,466,111,7119,6
geyüp64318,264,492,3426,0
zerenderzer31348,165,181,6815,8
fâhireler31378,155,141,6815,6
musul31768,004,781,6714,2
yükü32157,864,491,6613,0
makûlesi32297,814,401,6512,6
gümrük32847,644,091,6311,4
şerîfi56357,603,672,0616,3
ekseriyyâ57077,483,512,0415,3
zeyn45267,483,621,8412,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“harîr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (209) →
EÇS IX Y359a … le ve ba‘zılar zerdûz [u] zerbâf takyeler üzre siyâh izâr-ı harîr bürünüp yüzlerinde nikâb burka‘ı ve duduk ve saravuşı elvân …
EÇS X Y179b Unkapanı ve yağkapanı ve balkapanı mahsûs yokdur. Mîzân-ı harîr ve şem‘hâne ve pencikhâne ve sırmakeşhâne ve tahmîshâne ve …
EÇS IX Y184b–Y185a … ır. Evvelâ cümle mahsûl-i hâsları niçe kerre yüz bin kantâr harîr hâsıl olur. Ve niçe kerre yüz bin Mağrib cerresi zeyt yağı …
EÇS IX Y54a … a âmâde durur. Andan bir gûne don gömlek dahi getirüp cümle harîr çatmalı ve nakışlı gömleği eynimize geydirüp bir kat atlas …
EÇS II 231a … teferrüc, hoş-sohbet âdemlerdir. Ekseriyyâ kâr [u] kesbleri harîr peydâ etmekdir ve katîfe ve sereng ve Bursa çatma yasdıklar …
EÇS X Y198a … h deyü götürürler. Zîrâ Beyt-i şerîf'in kisvesi cümle siyâh harîr üzre mevcî Lâilâhe illallâh tahrîr olunmuşdur. Cümle siyâhd …
EÇS X Y222a … . Ne kadar kimesne tilâvet-i mevlûd ederlerse minârelerdeki harîr destârları anlar alır. Ve bir minâreye kırk elli altmış âde …
EÇS VII 164b … harîr yokdur, zîrâ, Arapça hadîsi üzre merd [ü] zeni aslâ harîr geymezler.
EÇS IV 306a … nda Nasûh Paşa sulhü üzre Âl-i Osmân beher sene iki yüz yük harîr ve yüz yük gayrı tefârûk-ı bî-nazîr virmek üzre akd-i sulh …
EÇS IV 302b … post-ı kaplan ve beş aded döşeme keçe-i Isfahân ve beş aded harîr haliçe-i Lahîcân ve yüz kıt‘a kâse vü tabak [u] fincân ve k …