İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hat

212
geçiş
78,6
milyonda
1.541.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
199
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21286,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimUKBEÇSToplam
hat··212212
ḫat13·4

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
celî11226012,929,4210,571.303,7
kûfî154910,888,933,87161,0
mermer3143510,626,835,52234,6
hüsni3247410,586,755,60238,7
müzehheb1514710,427,343,85124,6
ulyâsı9919,937,302,9874,1
târîhi351.0289,855,765,81212,6
levha7559,757,662,6361,4
ta‘lîk6209,738,902,4464,1
kelâmı132949,726,143,5585,6
budur206499,575,624,38117,3
târîhdir81379,556,542,8057,2
âyetü’lkürsî5139,519,262,2356,4
atebei81619,466,302,7954,6
yazılmış5369,377,792,2344,8
kitâbet5529,287,262,2240,9
târîh177089,245,264,0291,3
kazılmış4199,158,391,9939,4
lâcüverd4209,148,311,9939,0
izzetler4249,128,051,9937,4
satır4339,067,591,9934,6
âsârları4558,946,851,9830,4
karahisârî4598,926,751,9829,8
sülüs3138,778,521,7330,2
olunmuş94808,744,902,9043,9
tahrîr423.0268,734,466,19181,3
beyâz221.5348,694,514,4896,1
kalın51908,675,392,1827,7
mermerde3528,546,521,7121,4
yazılmışdır3608,506,311,7120,5
terkîm41528,495,391,9522,2
âyet74278,494,702,5432,3
çârgûşe3688,466,131,7119,7
amûd3728,446,051,7119,4
mastûr3748,436,011,7119,2
olunmuşdur161.3948,354,193,7863,0
şerîfler31268,185,241,6916,0
üzre10111.8898,103,769,31344,9
kırâ’at42798,064,511,9117,4
erba‘asında54427,974,172,1119,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hat” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (212) →
EÇS IV 241a … ahûd mermer sandûkaları üzre cümle mevtâların esmâları celî hat ile mermerlere yazılmışdır. (---)
EÇS I 109a–109b … si kurbünde bir soffa üzre medfûndur. Seng-i mezârında celî hat ile tahrîr olunan târîhi budur, güfte-i Hâdî-i Bağdâdî:
EÇS X Y79b–Y80a Ve kuşun başı ucunda üç satır hat vardır. Y 80a Eyle hat bir diyârda görmedim, illâ Tuna Belgrad'ında kal‘anın handa …
EÇS I 120b … bir yeşil sommâkî çâr-kûşe taş zâhir olup ol taş üzre kûfî hat ile,
EÇS I 153b … edüp üzerlerine bir kubbe-i âlî ve atebe-i ulyâsı üzre celî hat ile müzehheb târîhler terkîm etdirüp bir zâviye ve türbedâr …
EÇS II 353b–355b … ekmek ve biraz tuz ve bir gümüşlü ağır kılıç ve bir hüsn-i hat Kelâm-ı İzzet ile gelüp dest bûs-edüp vâfir ağlayup "Kişi b …
EÇS X Y69a … antık ve ilm-i Ma‘ânî ve ilm-i Lugat ve ilm-i Arûz ve ilm-i Hat ve ilm-i Nücûm ve ilm-i Cifir ve ilm-i Kâf ve ilm-i Kef ve …
EÇS X Y134a … t-ı Ya‘kût-ı Musta‘sımî'dir. Ve bu âyetin zîrinde yine celî hat ile mermer üzre:
EÇS X Y149a … ş edenin târîhi havuzun kenârında mermer üzre müzehheb celî hat ile târîhi budur:
EÇS IX Y281b … in mâbeyne-hümâlarında Karahisârî P 118a hattı tarzı celî hat ile lafza-i celâller mersûmdur.