İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hatîb

44
geçiş
16,3
milyonda
6.828.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4418,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,64

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
minbere42810,8310,102,0048,6
hutbeyi33010,389,581,7334,2
imâm67917,885,862,4137,1
tamâm35077,485,501,6917,1
vakti37646,934,911,6714,7
şeyh31.1806,334,281,6412,2
tarafında31.2976,204,151,6311,6
kapusu32.1475,493,421,578,8
câmi‘i34.6374,392,311,384,8
ile823.7693,461,371,735,4
andan38.9483,451,361,062,0
dahi313.1862,890,800,740,8
edüp523.9572,770,680,841,0
ve30147.9192,730,641,955,4
olup317.2812,500,410,430,2
u317.4342,490,400,420,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hatîb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
EÇS III 81a … îf-i hammâmât-ı Divriği: Cümle (---) aded hammâmdır. Evvelâ Hatîb hammâmı, Sıya hammâmı, Bekir Çavuş hammâmı
EÇS III 80b–81a … ⟧ Ve Kızıl Medrese câmi‘i. Çârsûbaşında (---) (---) câmi‘-i Hatîb. Şems-i Bezmgâh câmi‘i.
EÇS IX Y322a Andan hatîb vakt-i asr güzer etdükde âdet-i kadîm İmâm-ı A‘zam kavli üz …
EÇS IX Y320a … üp dürüst hacc etmiş olur. Tâ ol mahalle dek kim arefe günü hatîb Arafât dağından enüp salât-ı mağrib mahallinde gurûb oldu o …
EÇS VII 126a … eyüp tâ Sâhib Geray, Hacı Geray, Mengli Geray Hân'a varınca hatîb ecdâd-ı hânları böyle yâd edüp ba‘de'l-mev‘ıza Arapça âye …
EÇS I 30b … rüp bir gırîv ü feryâd-ı şâdumânî etdiler. Kâ‘ide-i uslûb-ı hatîb üzre hutbeyi edâ edüp nüzûl etdükde teberrüken ve teyemmüne …
EÇS IX Y321a–Y321b … ururlar. Ammâ Arafât'ın garb tarafında durmak a‘lâdır. Zîrâ hatîb cânib-i garbda Kâ‘be'ye müteveccih olup hutbe okuyup yakın …
EÇS IX Y362b–Y363a "Dahi bu hatîb minberden enüp va‘z [u] nasîhatin tamâm etmedi mi?" deyüp u …
EÇS I 111b–112a Ba‘dehu devlet-i Sultân Mustafâ Hân'da Kazancılar câmi‘ine hatîb olup bir gün vakt-i zuhr ezânın, iktizâ hasebiyle minâreye …
EÇS V 169b … med urulup yürüyüş ile feth olduğundan cümle cevâmi‘lerinde hatîb minbere kılıç ile urûc edüp hutbeyi tilâvet eder. Hâlâ iki …