İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hatîbi

18
geçiş
6,7
milyonda
14.331.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
imâmı32418,577,871,7226,8
şeyh31.1806,365,571,7017,4
var47.6464,103,291,8011,2
ve11147.9191,280,480,941,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hatîbi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS IX Y186a … k [u] safâ etdik. Ve kırk mü’ezzini ve dörd mezheb imâmı ve hatîbi cümle hamele-i Kur’ân hâfız-ı Kelâmullâh'lardır.
EÇS X Y333b Bir minâre-i mevzûnu ve hoş-âvâz mü’ezzinleri ve imâm u hatîbi vardır. Ve gâyet cemâ‘atı çokdur. Ve yine Nîl kenârında isk …
EÇS I 116a … âneddîn bin Yûsuf el-Hatîb: Süleymâniyye câmi‘inin imâmı ve hatîbi idi. Evkât-ı hamseyi Süleymâniyye'de kılup câmi‘den taşra ç …
EÇS IV 405b … b-i Bağdâdî kim sâhib-i târîhdir bu şehirden tulû‘ etmeğile Hatîb-i Bağdâdî derler. Ba‘dehû Bağdâd'da sâkin idi. Anınçün Bağdâd …
EÇS III 164b Hutebâlarından Bâyezîd Hân hatîbi İbrâhîm Efendi. (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) ( …
EÇS IV 405b … erler. Hâlâ beyt-i Yûnus Nebî bu şehr içre ziyâretgâhdır ve Hatîb-i Bağdâdî kim sâhib-i târîhdir bu şehirden tulû‘ etmeğile Hat …
EÇS I 155b … bağlayup huzûr-ı Resûlullâh'da kâhîce hitâbet ederdi. Ammâ hatîb-i kadîm Hazret-i Peyember aleyhi's-selâmdır. Kabr-i Osmân, Me …
EÇS X Y104b Ve bir mahdûm-ı mükerrem hatîbi var kim Kur’ân-ı azîmi ve Furkân-ı mecîdi tilâvet etdikde i …
EÇS X Y445a … ay bu kal‘ayı muhâsara edüp ceng-i azîm ile feth olup hâlâ hatîbi tilâvet etmeğe minbere kılıc ile çıkar. Ol feth günlerinde …
EÇS IV 225b … ân u yârân: Evvelâ Arab Halîl Ağa ve Çâker Ağa ve Şeref Hân hatîbi ve Maktûl Haydar Kethudâ birâderi ve İslâm Ağa ve Selmân Ağ …