İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hatman

49
geçiş
18,2
milyonda
6.236.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
23
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4920,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
serge6211,9114,332,45106,1
ihmilniç6611,8012,752,45106,1
berabaş4711,1911,942,0061,2
hırıstina3210,9113,331,7353,0
uman3210,9113,331,7353,0
gürlev3710,7811,531,7343,5
andırya3910,7311,161,7341,6
zaporoska3910,7311,161,7341,6
durujunka43610,599,582,0045,6
kardaş57010,438,942,2352,4
şeremet32710,349,581,7334,2
kazak820710,008,062,8273,9
ikinci42888,606,581,9828,7
baş86968,466,312,7954,4
hükmünde35117,465,341,6916,4
başka48297,225,051,9420,3
andan348.9486,954,715,61159,5
hâkimi38816,724,551,6613,2
ya‘nî32.2515,423,201,548,0
on65.4775,152,912,1213,9
ve46147.9193,351,103,6122,7
cümle621.1973,210,961,192,2
bin312.2673,000,750,700,7
olup317.2812,500,260,280,1
u317.4342,490,240,270,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hatman” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (49) →
EÇS X Y38a … İhmilniç, andan Hatman Berabaş, andan Hatman Andırya, andan Hatman şeremet, andan Hatman Zaporoska, andan Hatman Hırıstina, an …
EÇS V 102b … a vâsıl olmuşdur. Bu kal‘anın hâkimi Boğdan Beği tarafından hatman ve boyar ve porkalabları üç bin asker-i tarabansa mâlik olu …
EÇS X Y38a Evvelâ nehr-i Özü câniblerinde Hatman Kardaş Kazak, andan Hatman Duruzunka, andan Hatman Serge, a …
EÇS VII 115b Ve cümle iki yüz aded hatman ve cümle iki yüz Mujik kapudan ve bu kadar bî-hisâb avret v …
EÇS X Y38a … aş Kazak, andan Hatman Duruzunka, andan Hatman Serge, andan Hatman İhmilniç, andan Hatman Berabaş, andan Hatman Andırya, andan …
EÇS V 107b Andan baş hatman, ya‘nî cümle vilâyet askerlerine baş serdârdır.
EÇS V 107b Andan ikinci hatman, ya‘nî vilâyetin nısfının askerîsine ol serdârdır.
EÇS VII 116a Krakov hâkimi hükmünde İhmilniç hatman kapudandır. Yedi sene bu Leh diyârıyla Krakov vilâyetinden …
EÇS X Y452b … yân eder. Evvelâ Hatman Kardaş Kazak ve Hatman Durujunka ve Hatman Serge ve Hatman İhmilniç ve Berabaş ve Andırya ve şeremet v …
EÇS V 57a … i aded boybeği yarar Kazak hatmanısız. On hatman karadan on hatman şayka ve kayıklarla Özü'den varup her kangınız Özü kal‘asın …