İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

havâ

48
geçiş
17,8
milyonda
6.366.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
149
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4819,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,56

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kesbi1710411,8410,174,12209,3
kisbi34510,058,871,7331,1
mu‘tedil3609,838,461,7329,4
hoş52878,936,942,2238,3
sehel35527,365,261,6916,1
latîf47867,305,161,9420,9
hammâmı41.7756,173,991,8714,6
ederler74.5655,643,432,4020,7
içün32.0365,563,371,568,6
değildir32.1265,503,311,568,4
zîrâ33.5894,762,551,445,7
olup1117.2814,382,162,5816,1
ü411.2953,531,321,202,5
iki39.4173,381,160,961,5
ammâ415.2293,100,880,921,2
üzre311.8893,040,830,760,8
edüp523.9572,770,550,710,7
u317.4342,490,270,300,1
cümle321.1972,21-0,01-0,010,0
ve12147.9191,41-0,81-2,614,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“havâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
EÇS VI 143a Ve bu kasabanın havâsı sehelce sehîldir, ya‘nî mu‘tedil havâ olduğundan mahbûbeleri memdûhdur. Ve halkı cümle Arnavud es …
EÇS VI 139a Menzil-i sahrâ-yı Zemon: Hamd-i Hudâ bunda dahi küşâde havâ olup mukaddemâ Zemon sahrâsı zemîninde kalan demir kazıklar …
EÇS X Y301b … lîlimiz oldur kim bir târikü's-salât ve şâribü'l-hamr ehl-i havâ azîzin ebyâtından birkaç ebyât istimâ‘ etse derhâl tâ’ib ü …
EÇS X Y85a … rimişdir. Ammâ yukaru tabakadaki sığırlar yine sehel kesb-i havâ ederler.
EÇS X Y78a–Y78b … eyyâm muvâfık olmayup ne kadar ihtimâm etdiler ise ol kadar havâ müşted olup Y 78b âhir kara cânibine Vezîr İbrâhîm Paşa ç …
EÇS IX Y372a–Y372b Hamd-i Hudâ bizim zamânımızda lodos rûzgârı esüp havâ latîf oldu. Ammâ yine on yedi âdem helâk ol(un)up niçesi da …
EÇS X Y450b Hakîkatü'l-hâl âb [u] havâ cihetinde kasaba-i Cîze ravza-i Rıdvân'dan bir köşedir. Müt …
EÇS X Y109b … tekyedir. Cümle kemândârân ve tîr-endâzân anda gelüp kesb-i havâ ederler. Başka matbahları ve müte‘addid hâneleri ve sâkıyel …
EÇS V 30b–31a Ser ber-zemîn dum be havâ mîküned / Ya‘nî 31a ibâdât-ı Hudâ mîküned
EÇS VI 118a … ûd fıçılarına isâbet edüp âteş-i Nemrûd cümle küffârı ender havâ mu‘allakasın edüp tuyûr-ı ebâbîl gibi ber-havâ tayerân edüp …