İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

helâk

313
geçiş
116,0
milyonda
1.032.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi313127,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âdemi2135710,005,994,51134,3
mertebesine10219,949,003,16110,6
cû‘dan5118,988,942,2354,7
oldular178778,874,383,9371,4
olurlar136578,784,413,4455,1
niçesi61788,655,182,3831,6
darbından4238,617,551,9934,6
kavmin51088,605,642,1929,5
olmuşlardır61938,605,072,3830,7
açlıkdan4408,546,751,9829,9
âfinâ51298,535,382,1827,8
ura4538,486,351,9827,6
susuz4548,486,321,9727,4
hulâgû4698,425,971,9725,4
âdemler106468,424,062,9737,7
âdemleri73598,424,392,5229,4
olurlardı4758,405,841,9724,8
âdem413.7178,383,575,86128,8
gemiler74078,324,212,5027,8
cümlesi118628,263,783,0837,4
kendim388,268,661,7331,3
sakankûr3118,258,201,7329,0
zahmından3208,217,341,7225,0
uçup3528,075,961,7019,1
sâm3668,025,611,7017,6
çok87537,943,522,5824,5
allâhümme42247,934,271,9016,1
olur476.0127,933,076,04118,5
gemilerin31077,874,921,6714,7
olurdu43137,713,781,8513,6
kendüyi31697,674,261,6412,1
eder284.2497,652,834,5562,0
mecrûh31837,634,141,6311,6
düşüp55157,633,392,0214,5
üstâd31857,624,131,6311,6
âteş43637,603,571,8312,5
şiddeti55427,583,312,0114,0
halâs79277,533,022,3217,1
âdemin44017,523,431,8111,8
âhir67757,503,062,1614,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“helâk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (313) →
EÇS II 319a–319b … âm-ı hezeyân ile kal‘ayı istediler. Guzât-ı müslimîn çoğdan helâk olacakların bilüp kal‘a vermediler. Hattâ Alî Subaşı'nın ke …
EÇS II 242a–242b … dâ ve balgam ve ahlâtlar çıkar kim râyiha-i habîsinden âdem helâk mertebesine varır. Ba‘zı âdemin aşağısından safra ve sevdâ …
EÇS X Y428b … hakîkatü'l-hâl yine Cehennem deresidir. İki kaya mâbeyninde helâk olayazdık. Ve hisâbın Cenâb-ı Bârî bilür ankerek yılanları …
EÇS X Y382a … lâyet-i Acem'de Kâşiyân akrebine rahmet okurlar. Hâlâ âdemi helâk eder kattâl akrebi vardır, Q 310b P 307b ammâ şehir hal …
EÇS IV 243b … ireç cibis ile metîn dîvârlar etdim ki hayvânâtlar nûş edüp helâk olmayalar" deyü sâhibü'l-hayrât el-Hacı Cârullah hikâyet et …
EÇS VII 178a … ikişer ikişer doğurtdururum ve düşmanlarınızı sizinle kırup helâk ederim. Yâ fülân sen üç yüz yıl mu‘ammer olursun. Yâ fülân …
EÇS II 280a … dir kim bir âdem kayalar üzre çıkup taş yuvarlasa bin âdemi helâk eder. Bir tüfenkli hod kuş uçurtmaz. Böyle bir mel‘ûn boğaz …
EÇS IX Y41b–Y42a … eğe kayd [u] bend edüp giderler. Sabâhın ol âdem-i fakîr yâ helâk olmuş, yâhûd tulum gibi şişmiş bulunup cemî‘i etdüği günâhl …
EÇS II 264b–265a … hidde direği kat‘, direk deryâya düşerken on bir âdemi ezüp helâk etdi. Ol merhûmların meyyitlerin deryâya atınca gemi içre b …
EÇS IV 213a … erlerdeki akrep bir âdemi sançsa yedi sâ‘atde amân vermeyüp helâk eder. Diyâr-ı Acem'de Kâşân akrebi bu Sincâr akrebinin yanı …