İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

helak

21
geçiş
7,8
milyonda
12.509.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası21551,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,75

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
helâk··313313
helak21··21
helāk·8·8
helāḳ·2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olarnı32138,717,821,7226,7
eger43308,547,611,9934,4
taŋrı49097,146,141,9726,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“helak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (21) →
KuT T. 32/38a1 59 ap ermez seniŋ iḍiŋ uluşları helak ḳılġan ıḍmaġınça uluġraḳında bir yalawaç kim oḳıyurlar olar …
KuT T. 33/69b3 … r yawuzlar birle olarḳa ḳın ḳatıġ olarnıŋ alları bu ögür ol helak bolur
KuT T. 36/101b1 … lar: yoḳ ol meger yaḳın tiriglik [ölür-miz hem tirilür-miz] helak ḳılmaz bizni meger zamane yoḳ olarḳa anı bilmek ermez olar …
KuT T. 28/31a1 … tuttı erse olarnı yer titremeki aydı: iḍim eger tilese sen helak / yoḳ ḳılur sen olarnı aşnu mėni yoḳatur mu sen anıŋ birle …
KuT T. 29/32b3 … dıḳarlar taŋrı tuta eger unamasa-miz çıḳḳatımız siziŋ birle helak ḳılurlar özlerini ol taŋrı bilür olar yalġanlar
KuT T. 31/40a3 16 yıġmasun sėni andın ol kim bitmez aŋar uḍtı ten tilekiŋe helak bolsa sen
KuT T. 37/57b3 … ilerniŋ içre turur taŋrınıŋ yalavaçı eger üküş işler içinde helak bolur siler taŋrı sewdürdi sizke kirtgünmeki taḳı bezedi an …
KuT T. 28/19a3 139 bütünlükin bu ögür helak bolmışlar ol olar anıŋ içinde yaraġsız artaḳ ol kim ḳılur e …
KuT T. 31/79b3 25 helak ḳılur ḳamuġ neŋni iḍi buyruḳı birle erte ḳoptılar körünmez …
KuT T. 28/40b2 … lar bir ögür olardın: nelük pend bėrür-miz ol boḍunḳa taŋrı helak ḳılıġlı olarnı azu ḳınaġlı olarnı ḳatıġḳın birle. aydılar: …