İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hele

168
geçiş
62,3
milyonda
1.959.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi16567,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,29
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hele) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dervîşe3109,119,231,7333,4
görelim4709,116,841,9830,3
erzurûm’a4839,036,601,9828,9
görün3378,917,351,7224,8
olmaya41388,745,861,9724,8
mührü3788,646,271,7120,3
dedim63538,565,092,3830,8
beni53548,294,832,1623,9
cür’et31818,145,061,6815,3
hakîrin43328,034,601,9217,9
hamdi89327,904,112,6630,6
ipşir33017,714,321,6512,3
hakîr152.3017,643,713,5849,7
illâ33607,544,061,6311,3
şu33617,544,061,6311,3
ben46777,283,571,8312,5
hâl34787,253,661,599,7
bizi34817,243,651,599,7
sultânım34927,223,611,599,5
hudâ102.5826,902,962,7623,7
birkaç36986,833,111,537,6
bizim51.3556,752,891,9311,4
olsun37606,732,991,517,2
görüp38466,602,831,496,6
kerre82.8086,462,522,3314,7
dedikde39686,442,641,455,9
gece41.4316,362,491,647,2
deyüp51.9716,262,351,808,3
temâşâ31.1306,242,411,415,2
ola31.5885,811,921,283,6
derler64.1235,521,551,615,0
ağa32.0505,471,551,142,5
mehemmed33.0454,940,980,861,1
paşa99.4784,930,931,433,1
gün33.3004,830,870,780,9
ammâ1315.2294,790,781,503,2
deyü56.0074,730,740,901,1
var67.6464,650,660,891,1
dahi1013.1864,620,611,091,6
azîm34.0974,530,560,550,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hele” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (168) →
EÇS II 361b–362a … slâmbol keferelerinden intikâm alınırdı. Olmaya, illâ hayr. Hele çok askeriniz var imiş" deyü sürûrundan kalkup otak içre re …
EÇS IX Y218a … nzemez. Ba‘zı müverrihler Cennet şecerelerindendir, derler. Hele hakkında âye[t]:
EÇS V 19a Zurnazan Paşa bizim paşanın "Hele Erzurûm'a var" kelâmın tehî anlayup latîfeye bozdu ve paşa …
EÇS VII 29b Hele hâh nâ-hâh vezîr-i a‘zam gücile yigirmi iki yıla ve yigirmi …
EÇS III 141b–142a … emmânda mü’ebbed olasın. Süleymân âhiret pâdişâhlığı ister, hele varsın, Sigetvâr'ı görsün. Bu bizim korumuzda kırdığı ağaçd …
EÇS II 366a–366b … eti kemâlinde idi. Abaza kavminin "Hasîs" kabîlesinden idi. Hele mektûb-ı muhabbet-üslûbuyla bir emr alup ahîrecisi Alî Ağa …
EÇS I 46a "Ey Mi‘mâr Sinân, hele şu âb-ı nâb İslâmbol'a hendese üzre gitmek mümkün müdür?"
EÇS X Y410a Hele anda Mısır'a ve Gazze'ye dek seyâhat etmiş Berberî âdemi va …
EÇS IX Y383a "Yâ hacer! Bilmedim, seni urdum. Hele dervîşe dervîşân" deyüp özür diledi. Hâlâ efvâh-ı fukârâda …
EÇS II 373b–374b … ına borç ola. Ben bir cân içün minnet mi ederim" dedi. "Be, hele beğim! Girid fethinde bulunup anda bir sancak beği ol. Bir …