İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

herîf

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
68
geçiş
25,2
milyonda
4.649.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6827,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zarîf66510,538,842,4462,2
sârik3310,4412,281,7351,1
sarığın3710,3611,051,7341,5
başından41149,497,441,9933,5
eyitdi53288,696,242,2133,5
fakîr32788,155,741,7018,0
eydir46907,434,851,9319,2
ise48197,214,601,9217,9
olunca36117,184,611,6613,4
etdim36567,094,501,6613,0
eğer51.1727,054,402,1321,1
ederken49447,024,391,9016,8
urup37636,894,291,6412,2
meğer39566,583,961,6210,9
mezkûr31.8285,703,031,527,3
kerre32.8085,102,411,415,2
hemân43.8655,062,361,616,7
deyü56.0074,752,051,696,6
ü511.2953,851,131,222,4
edüp823.9573,450,731,121,8
ile723.7693,270,550,830,9
olup417.2812,920,200,260,1
ve5147.9190,15-2,58-11,1033,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“herîf” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (68) →
EÇS X Y315a … ce Amr dal tîr [ü] kemân olup su‘bân ile ceng ederken nâ’im herîf hâbdan bîdâr olup gördü kim Amr bir hayye-i kebîri katl etd …
EÇS IX Y7a Herîf piyâde dağ içre dâğ-ı derûniyle kalup biz ileri at sürüp bi …
EÇS X Y231a … cereyân etmeğe başlar yâhûd bir yılan ve akreb çıkup hemân herîf sarığın yere urup ser-bürehne bî-destâr firâr eder. Merhûm …
EÇS I 205a … eleri ve pederleri yapışup bu alayda giderken avret takyalı herîf çelebi
EÇS VI 115b … ğa, âyâ haberdâr mısın bizi niçün isterler" dedikde çavuş-ı herîf ü zarîf eydir:
EÇS I 139a–139b … n ihâta etmiş ağların ağzından içeri girince 139b dîdebân herîf direk başından "Ala" deyü feryâd edüp cümle sayyâdlar balık …
EÇS IX Y6b … ba‘îde mezkûr herîfin dırahtı dibinden hayli gidince hemân herîf şecer-i müntehâ başından,
EÇS X Y420a Andan herîf kalkup reftâr güftâr edüp semâ‘ ederken "Vay karnım, vay ka …
EÇS X Y161b–Y162a … edüp dahi timsâh cimâ‘ etmeden dişisi arkası üzre yatırken herîf kemîngâhdan zâhir olup bir na‘ra haykırınca timsâhın erkeği …
EÇS VII 62b … taya ta‘âm gelüp tenâvül etdiğimizde kâmil bir sâ‘at olunca herîf gözlerin açup ta‘âm istedikde bâdem harîresi ve tavuk maslû …