İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hisârı

424
geçiş
157,1
milyonda
763.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi424173,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hisârı424424
hisâri11
hisâr’ı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
üstüvârdır5213211,588,297,19518,6
üstüvârı489011,588,736,91517,6
üstüvâr3712811,107,856,06340,9
merdümi327211,058,475,64328,9
sa‘b2929110,386,315,32199,5
freng2320610,226,474,74163,7
metîn461.1589,904,986,57230,9
hasîn161749,786,193,95107,3
seddi286909,695,015,13141,6
bölme131179,626,473,5692,3
dizdârı216489,334,694,4096,9
ya‘nî522.2519,324,206,82206,2
hısnı122299,235,383,3866,8
palanka101269,225,983,1164,0
sûrı133629,084,843,4862,6
iç331.5909,074,055,40124,0
rûmeli144699,004,573,5862,3
kat281.3758,994,024,96104,1
ra‘nâdır102608,904,943,0649,5
dolma81258,905,672,7747,7
ra‘nâ81508,845,412,7644,8
dârı147098,663,973,5051,2
kavî82588,594,622,7136,2
üstüvârın5178,547,872,2346,2
kal‘asıdır61128,525,412,3933,6
cirmi116008,463,873,0938,7
küçükdür61368,465,132,3831,3
sitâyişi105108,453,962,9636,4
rıhtım61388,455,112,3831,1
dâ’irenmâdâr105908,343,752,9333,7
macar83888,334,042,6629,9
şeddâdî84338,263,882,6428,2
üstüvâra468,259,052,0045,8
şeddâdîdir488,258,641,9942,4
derûnı131.0368,193,323,2436,6
tula51408,184,832,1624,0
kadîm129448,173,343,1234,1
ibretnümâyı62698,154,152,3123,3
anatolu51578,144,662,1522,9
iskendervâr4478,126,081,9726,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hisârı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (424) →
EÇS VII 36b … heft-ser gibi durur. Ve Alî Paşa Tabyası'ndan beri tâ Macar hisârı ortasında,
EÇS VI 176a Evsâf-ı hisâr-ı sedd-i İskender-i Seğitvar-ı iç kal‘a-i üstüvâr
EÇS VI 29b … îselerdir ve cümle on yedi aded manastırlardır kim her biri hisâr-ı kavîlere mânend düyûrlardır. Ve her birinde kırkar ve elliş …
EÇS VII 90b Evsâf-ı kal‘a-i Hâzırbâş, ya‘nî dâr-ı savaş hisâr-ı Halmaş
EÇS IX Y238b–Y239a … bir vâsi‘ ve âlî bir demir kapusu var. Dizdârı ve merdüm-i hisârı mevcûd olup neferât evlerinden gayri bir şey yokdur. Ammâ b …
EÇS VI 151b … sser olmadı. Ve deryâ tarafından mâ‘adâ kara tarafı iki kat hisâr-ı üstüvâr olup bir kat kesme kaya handakları var. Gâyet metîn …
EÇS VI 159a … ve yeniçeri serdârı ve kal‘a dizdârı ve (---) aded merdüm-i hisârı ve muhtesibi ve bâcdârı ve şehir kethudâsı ve harâc emîni v …
EÇS IX Y373b Bunda kal‘a dizdârı ve merdüm-i hisârı vardır. Ve bunda Mısır'ın Ezlem karşıcıları kâr içün iki me …
EÇS V 162a … i mahsûldârdır. şekl-i muhammes bir şeddadî rıhtım binâ bir hisâr-ı üstüvârdır kim hasretü'l-mülûk bir kal‘a-i ibret-nümâdır ve …
EÇS IX Y240b–Y241a … dden efzûndur. Kal‘a dizdârı, Y 241a (---) nefer merdüm-i hisârı vardır. Cümlesi iç kal‘a içinde sâkinlerdir.