İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hitâb

71
geçiş
26,3
milyonda
4.436.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7129,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buyurdular52399,056,632,2136,2
eydür84808,896,312,7954,4
hakîre106298,876,243,1267,1
niçün31868,586,261,7120,2
eyitdi33287,945,441,6916,8
eydir56907,755,112,1725,8
paşa’ya68647,725,042,3830,4
derhâl34397,595,021,6815,1
edince35247,374,771,6714,1
cenâbı47877,264,591,9217,8
deyü176.0076,523,753,8257,4
edüp5023.9576,093,316,36143,3
etdiler41.9885,993,261,7910,9
etdi42.1515,883,141,7710,4
hemân73.8655,863,102,3417,8
deyüp31.9715,592,851,496,7
paşa79.4784,591,811,897,6
ederler34.5654,411,641,182,8
olan36.7713,841,070,911,3
ile623.7693,040,260,410,2
ve8147.9190,82-1,96-8,1825,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hitâb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (71) →
EÇS II 364a–365a … kapucular kethüdâsı sana konsun" deyü kapucular kethüdâsına hitâb etdi. "Ve cümle bölükbaşılar bölükbaşımıza" deyü kethüdâsın …
EÇS IX Y149b … idersin? Bu yollardan kuş uçmaz, kulan yürümez" deyü hakîre hitâb etdi. Bu fakîr dahi,
EÇS IX Y181a … a-i peşmînesinden sûzenin çıkarup deryâya atar ve balıklara hitâb edüp,
EÇS V 164a … de Köpürlü bi'z-zarûrî hande edüp Defterdâr İbrâhîm Paşa'ya hitâb edüp,
EÇS I 89b … nda Ebü'l-feth'i görüp Ebü'l-feth bu Hâfız Paşa'ya itâb [ü] hitâb edüp "Niçün benim câmi‘im kurbünde câmi‘ binâ edüp niçün ce …
EÇS I 69b … r etsem olur mu?" deyü Emîrgûne Hân'ın kadeh-kârı Alî Hân'a hitâb etdiğimde Hünkâr ve gayrı musâhibler hande-künân tebessüm e …
EÇS I 99a … ûruna bir sahan sirkeli ve sarımsaklı paça getirdüp nefsine hitâb edüp buyururlar kim,
EÇS X Y399a … â ale's-sabâh düşmen üzerine azîmet edelim" dedi. Ve hakîre hitâb edüp,
EÇS I 148b … de Cibrîl-i Emîn cevâb veremedikde derhâl Cenâb-ı İzzet'den hitâb gelüp,
EÇS IX Y158b … nda biraz ta‘âm yeyüp yüz yaşında bir pîr-i nâ-tüvân hakîre hitâb edüp der kim,