İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hudâvendigâr

135
geçiş
50,0
milyonda
2.464.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13555,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gâzî1281.24511,578,0011,271.194,7
edirne’yi61910,329,622,4570,2
murâdı1223710,056,983,4493,1
edirne112309,956,903,2984,1
fethidir82239,526,492,8056,5
evvel’dir399,429,701,7335,5
evvel167069,285,823,9398,3
kosova3289,248,061,7327,9
osmâniyân’dan3299,238,011,7327,7
târîhinde452.3879,195,566,57261,3
sarhan3369,177,701,7226,3
şahin3459,097,381,7224,9
evrenos3499,067,261,7224,4
bedesti73059,035,842,6043,1
mihal3638,966,891,7222,9
lala41348,936,221,9726,7
fâtihi73538,885,632,5941,1
cülûsı3838,826,501,7121,2
bursa52608,705,592,1929,0
asrında138978,695,183,5168,4
ba‘de’lfeth42038,605,621,9623,4
murâd191.7048,404,804,2090,3
feth222.0568,364,744,51102,9
elinden64668,355,012,3730,1
bizzât54068,244,942,1624,7
eyâletinde65638,144,732,3627,9
keferesi32697,934,801,6714,2
sancağı89607,904,382,6933,5
ba‘dehû91.1477,854,292,8536,6
sene426.2407,754,076,10159,8
kâr56747,664,212,1219,8
rûm81.1617,664,112,6630,6
yıldırım33917,554,261,6412,1
ya‘nî132.2517,483,853,3645,4
koca46077,464,041,8814,9
binâsıdır46237,434,001,8814,7
bâyezîd34887,303,941,6210,8
hükmünde35117,253,871,6110,5
hânı122.5437,203,563,1737,4
eski35537,163,761,6010,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hudâvendigâr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (135) →
EÇS V 140a … bûl edüp âsûde-hâl kaldılar, ammâ sene (---) târîhinde Gâzî Hudâvendigâr Edirne ve Filibe ve Sofya ve Üsküb diyârların cümle feth [ü …
EÇS III 11a–11b … ri tâ’ifesiyle âsân olur. Ba‘dehû sene (---) târîhinde Gâzî Hudâvendigâr Rûmeli'nde Priştine şehri ile Vuçütirin kal‘ası sahrâsı ki …
EÇS II 218a 14. İcmâl-i cülûs-ı Gâzî Hudâvendigâr ve fütûhâtları ve ziyâretgâhın bildirir.
EÇS IX Y101a … tmişdir. Ba‘dehu sene 844 târîhinde Âl-i Osmâniyân'dan Gâzî Hudâvendigâr fethidir. Menteşe sancağı hâkinde Menteşe oğlu Ahmed Gâzî e …
EÇS III 158a–158b … iyân: Âsitâne-i Seyyîd Cemâleddîn Sultân: Ba‘de'l-feth Gâzî Hudâvendigâr İslâm-ı cüyûş revnak bulsun içün bu âsitâneyi gürbüz ü tüvâ …
EÇS VI 55a … târîhinde ibtidâ Lazika ve Eflak kefereleri destinden Gâzî Hudâvendigâr Murâd Hân feth etmişdir {be-dest-i Gâzî Mihal Beğ}.
EÇS II 226a … âretdir. Evvelâ imâret-i Sultân Orhân Gâzî ve imâret-i Gâzî Hudâvendigâr ve imâret-i Yıldırım Bâyezîd Hân ve imâret-i Çelebi Sultân …
EÇS VIII 219a … smiyesi budur kim lisân-ı Yûnân'da ismi Bikadobor'dur. Gâzî Hudâvendigâr bu kal‘ayı muhâsara edüp niçe yerden bu kal‘ayı rahnedâr ed …
EÇS IX Y32a … n'dır. Ba‘dehu sene (---) târîhinde Âl-i Osmâniyân'dan Gâzî Hudâvendigâr nâmıyla mülakkab olan Sultân Murâd-ı Evvel fethidir.
EÇS VI 134a … oşnak-ı Latin'de Novigrad (---) (---) demekdir. Bânîsi Gâzî Hudâvendigâr asrında sene (---) târîhinde Seleşti kral-ı dâl binâsıdır.