İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hudâyı

178
geçiş
66,0
milyonda
1.841.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17872,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hudâyı178178
hudâ’yı2525
hudâyi11
hûdâyı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
müte‘âl353612,3910,855,91520,0
bîçûn304912,0810,185,47388,0
sun‘ı3022011,278,015,46278,4
lemyezel163611,269,724,00192,2
müte’âl101110,7610,753,16144,3
hisâbın1316210,297,253,58106,0
kerîm6259,928,832,4463,1
dersun‘ı5109,779,892,2361,6
müsmirât6549,737,722,4453,0
güzîdei6779,597,212,4348,5
bilir102779,496,103,1265,2
râzıkı459,4810,572,0055,4
hakkıyçün5529,487,512,2242,6
bilür92449,456,132,9659,1
âsân61139,406,652,4343,8
hikmeti239769,355,484,69130,7
ede135099,285,603,5375,8
bîta‘b339,0910,891,7345,3
yârî4739,036,701,9829,4
hadd51379,026,112,2032,7
zü’lcelâl3139,018,771,7331,3
hıfzı3218,958,081,7328,1
sırrı4898,946,411,9827,8
mahlûkı4958,916,321,9727,3
ayândır3328,877,471,7225,4
hasrın3338,867,431,7225,2
hâlıkı3398,827,191,7224,2
garîbe51938,795,622,1929,3
bârî64338,334,712,3627,8
acîbe31568,205,191,6815,8
amâr65368,114,412,3325,3
müyesser54198,104,502,1421,7
derbeyânı87808,104,282,6832,4
râhı31848,094,951,6814,8
hıfz32967,704,261,6412,1
kılup33427,564,061,6311,3
ziyâde45987,403,661,8413,0
desti47497,143,341,8011,3
dâ’imâ35487,083,371,578,6
cenâbı37876,672,851,496,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hudâyı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (178) →
EÇS VIII 278b Bize târîh içün Hudâ-yı Alîm, / İşbu kavli bize edüp ta‘lîm, / Râstdır bu makâma te …
EÇS VI 160b–161a … ın eder. Bu kayanın altındaki gâr-ı azîmin ve kehf-i sun‘-ı Hudâ-yı Kerîm'in içinden nehr-i Buna billûr ve necef u moran gibi h …
EÇS VII 101b … Ve bu vilâyetde olan at ve sığır ve câmûs ve koyun hisâbın Hudâ-yı Perverdigâr bilür, ammâ deve ve katır ve eşek aslâ yokdur, …
EÇS VIII 321b … ‘i ve birin Vezîria‘zam câmi‘i olmak içün mübâşeret olundu, Hudâ-yı Müte’âl amâr ede.
EÇS VIII 258a … böyle âb-ı tahûr kuyular ve çeşme-sârlar ola. Hemân sun‘-ı Hudâ-yı Sannâ‘-ı Lem-yezel'dir. Ve ol çeşmelerin târîhleri budur:
EÇS III 134b … hâr yeridir ve günden güne ilâ yevminâ hâzâ imâr olmadadır. Hudâ-yı Müte‘âl inkırâzu'd-deverân dest-i Âl-i Osmâniyân'da imâr id …
EÇS II 297a … âyı vardır. Ve bâğı ve bâğçesi hadden efzûn ma‘mûr kenddir. Hudâ-yı Kahhâr harâb ide. Zîrâ cümle halkı Şi‘î ve Teberrâ‘î olmağı …
EÇS III 2b 110. Der-beyân-ı sırr-ı Hudâ-yı hikmet-i garîbe ü acîbeyi beyân eder.
EÇS VIII 317b … ların bir sene kâmil tahrîr eylesek yine tamâm olmaz. Hemân Hudâ-yı Bîçûn şerr-i düşmandan masûn u mahfûz eyleyüp dest-i İslâmd …
EÇS IV 259a … dvân misilli bâğ-ı cinânları ve müşebbek bostânları hisâbın Hudâ-yı Bîçûn bilür. Cenâb-ı Allah hemîşe imâr ide.