İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hukemâ

83
geçiş
30,8
milyonda
3.829.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8333,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hukemâ8383
hükemâ55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kavlince83111,1710,032,8397,7
kehhâl3810,0810,571,7339,3
edviyeleri31010,0510,251,7337,7
etıbbâ31110,0310,111,7337,0
kehene3299,788,721,7330,6
bekavli82249,747,182,8164,1
kudemâ3579,467,741,7226,4
bikavli3969,106,991,7223,2
kavli31708,606,161,7119,8
iklîmi33167,945,271,6916,1
ilmi38286,753,881,6110,6
ba‘zı51.5776,623,692,0616,4
esnâfı31.0436,453,551,589,3
su31.3676,083,161,547,8
anlar31.3986,053,121,537,7
derler84.1235,962,982,4719,2
cemî‘i53.6875,442,461,838,9
olur56.0124,751,761,575,2
vardır58.5684,241,251,292,9
ammâ815.2294,101,091,503,7
her35.9674,021,030,881,2
niçe37.0563,780,790,730,8
var37.6463,670,670,650,6
cümle821.1973,620,620,981,3
ve50147.9193,470,461,924,8
üzre411.8893,450,450,540,4
andan38.9483,440,450,460,3
ile623.7693,040,040,060,0
bin312.2672,99-0,01-0,010,0
olup417.2812,92-0,09-0,130,0
dahi313.1862,89-0,11-0,140,0
edüp523.9572,77-0,24-0,400,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hukemâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (83) →
EÇS X Y122a Andan gayrı hukemâ eline düşer, kassâblar vaz‘-ı yed etmezler. Hekîmbaşı halîf …
EÇS IX Y246a … r fincân kahve bir mukaşşer tüffâh verirler. Zîrâ be-kavl-i hukemâ ba‘de'l-hammâm bir âdem elma yese kuvvet-i basarı ve dûrbîn …
EÇS X Y231b … r. Ve ağacının vücûdu sebzgûndur. Nice hâssası vardır, ammâ hukemâ mezhebinde olanlar dahi a‘lâ bilür, bir temâşâ ağacdır.
EÇS X Y163a … bu sakankûr Nîl'e girüp yine çıkar, Nîl'de tavattun edemez. Hukemâ buna sakankûr-ı mâhî derler. Ammâ bu sakankûrdan hâsıl olan …
EÇS VII 159b–160a … kara başlı ve kara gözlü buzdan cânlı kur[d]ları olur, ana hukemâ âb-ı zülâl derler. [Ta]vustân hânları Mehemmed Geray Hân'a …
EÇS I 3a 157. Fasl-ı râbi‘de hekîmbaşı ve dekâkîn-i hukemâ ve kavm-i kehhâlân-ı basar.
EÇS I 19a … nâ-gûn bardaklar ve çanaklar ve sifâller îcâd ederler. Ammâ hukemâ kavlince bu hâkin kûzesinden âb-ı sâfî nûş eden renc-i bâsû …
EÇS X Y171a Esnâf-ı hukemâ: Dükkân on tokuz, neferât kırk. Pîrleri Hazret-i Lokmân'dır …
EÇS I 158a Esnâf-ı dekâkîn-i hukemâ: 700, neferât 1000, niçe yüz bin dükkânları yokdur. Ammâ hî …
EÇS VII 75a … rın dahi rub‘-ı meskûnda misli yokdur. Bunda olan etıbbâ ve hukemâ ve cerrâhân-ı fassâdânı ve bunda olan teşrîhât bir kâfirist …