İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hulâgû

69
geçiş
25,6
milyonda
4.593.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6928,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,58

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hulâgû6969
hülâgû55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
abbâsiyân86710,919,192,8287,0
elmüstansır3510,3811,521,7344,3
elmustansır32310,069,321,7333,2
tatar’dan32410,059,261,7332,9
moğol3719,467,691,7226,2
hân’dır3809,377,521,7225,4
tatarı62309,366,992,4346,5
bağdâd’a51929,296,992,2238,7
bağdâd’ı3969,227,261,7224,3
billâh42018,926,601,9828,8
helâk43138,425,971,9725,3
harâb109658,315,663,1059,2
asrında98978,255,622,9452,7
hân’ın66538,095,492,3934,0
hân395.4017,875,146,07205,1
hân’a34937,454,891,6714,6
ba‘dehû61.1477,344,682,3527,5
âli132.5877,334,623,4658,6
etmişdir51.2107,004,342,1320,6
ba‘dehu62.1636,463,762,2720,2
kavmi51.7916,463,772,0716,9
etdi52.1516,213,512,0415,2
târîhinde42.3875,743,031,769,8
dörd32.0615,532,831,496,6
yetmiş32.2755,392,691,466,1
on55.4774,882,161,737,2
şehri55.6784,832,111,726,9
yine57.3724,461,731,565,0
sene46.2404,381,651,363,7
olup817.2813,921,181,584,2
edüp923.9573,620,881,372,8
üzre411.8893,450,720,780,8
aded39.0463,430,700,660,6
ammâ515.2293,420,680,841,0
dahi313.1862,890,150,170,0
ve11147.9191,28-1,46-5,8117,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hulâgû” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (69) →
EÇS IV 405b … i oldur kim lisân-ı Moğol'da bu kal‘aya Dikrit derler. Zîrâ Hulâgû asrında hâkimine Dikrit derlerdi, hâlâ ol ismile müsemmâdır …
EÇS VII 131a … ] Tûrân'ı harâba hazâne veren Hulâgû Hân anın babasıdır. Bu Hulâgû Hân'ın on dörd oğlu var idi, ba‘zıları hân oldular, ba‘zıla …
EÇS IV 372a … lup gûyâ ravza-i cinân oldu. Ba‘dehû Âl-i Abbâsiyân asrında Hulâgû Hân bu Şehrezûr'u zor-ı bâzû-yı tüvânâsıyla harâb u yebâb e …
EÇS IV 306b … lup şa‘şa‘a-i Abbâsî alemler saldıklarında kavm-i Tatar'dan Hulâgû Hân Moğol u Kumuk ve Kaytak u Kozak ve Bulgar u Kılmah kavi …
EÇS X Y23a … -ı Tûsî tahrîkiyle ve Alkame Vezîr hıyânetiyle bu Tatar'dan Hulâgû Hân on kerre yüz bin Tatar ile Bağdâd'a gelüp götürüp götür …
EÇS IV 241b … lmelik mektûbuyla İslâm kabûl edüp âhir İslâm kabûl etmeyen Hulâgû Tatarı derdinden Mâverâü'n-nehir'de diyâr-ı Mâhân'ı taşlayu …
EÇS IV 407b … arâb-ı musanna‘dır. Mâ-tekaddem bu dahi şehr-i ma‘mûr imiş, Hulâgû Hân harâb etmiş. Nehr-i Şatt kenârında iki kal‘a birbirleri …
EÇS VII 149b Ammâ Hulâgû Hân el-Müstansır asrında Bağdâd'ı harâb u yebâb edüp bir gü …
EÇS VII 149b Ba‘dehu Hulâgû Hân yine avdet edüp Mâverâü'n-nehir'e müteveccih oldukda Es …
EÇS VII 168a … edi manastır ve yedi mescid var, zîrâ Heşdek tâ’ifesi kavmi Hulâgû Hân'dan berü anın zulmünden Maskov'a sığınup re‘âyâ olmuşla …