İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hurmâ

104
geçiş
38,5
milyonda
3.148.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10442,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,47

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hûrmâ111111
hurmâ104104

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
lîfi5910,5010,822,2368,5
nahli75510,498,692,6471,3
zeytûn910910,448,062,9983,5
şîri64610,368,722,4461,5
incîr54410,118,532,2349,7
katrı4329,918,662,0040,6
dırahtları5849,777,592,2243,0
sirkesi3129,739,661,7335,0
ağaçları61319,717,212,4348,4
turunc4709,567,531,9934,1
nebâtı3309,528,341,7329,0
limon41149,236,831,9830,1
üzüm41169,226,811,9830,0
servi41828,846,161,9726,3
şarâbı31488,616,041,7119,3
ağacı31858,415,721,7017,9
serâmed44008,025,021,9420,1
dırahtı44107,994,981,9419,9
bâğları32927,965,061,6815,3
tâze33377,804,851,6714,4
tenâvül35087,334,261,6412,1
ser35157,314,241,6412,0
müzeyyen41.1476,713,501,8212,1
çokdur31.1236,323,121,537,7
hâsıl31.1336,313,101,537,6
ancak31.4196,012,781,486,4
ba‘zı31.5775,872,631,455,9
yerde31.6045,852,601,455,8
içinde74.2735,712,412,1512,1
iken31.8155,682,421,415,2
hazreti75.9455,241,931,958,5
içre65.3245,181,871,786,9
vardır98.5685,091,772,129,4
biri32.8195,071,791,233,2
var77.6464,891,571,756,0
gibi44.6054,801,491,293,1
beş33.4564,791,491,122,3
yokdur44.6454,791,481,283,1
ve119147.9194,721,386,7388,6
cânibi45.6464,511,201,132,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“hurmâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS IX Y307b Karye-i (---): iki yüz hâneli hurmâ bâğlı ve Ayn-ı Zerka sulu bir ma‘mûr karyedir. Bunun halkı …
EÇS IX Y120b Ve bu şehirde yetmiş hurmâ ağacı vardır.
EÇS I 162b … unlar Galata handakında cânkurtaran ve gomana ve palamar ve hurmâ lîfi ve kendirden ısparçına ve mürsel ve halat nâm katrânlı …
EÇS IX Y223a … bu deyr içre Hazret-i Îsâ'nın na‘leyni ve siyâh hırkası ve hurmâ lîfi kuşağı ve siyâh imâmesi ve bir İncîl-i sahîhi bir müce …
EÇS IX Y271a … -i vîrânelerine Urbân eşirrâsı gelüp meks ederler. Kesret-i hurmâ ile ârâste ve mezâri‘-i dilküşâ ile pîrâste bir şehr-i harâ …
EÇS IX Y369a … si var. Ammâ hân ve imâret medrese ve hammâmı yokdur. Lâkin hurmâ bâğları gâyet çokdur. Ve gâyet lezîz dânedâr ratbı olur.
EÇS IX Y186b–Y187a … mle limon ve turunc ve rummân ve sâ’ir müsmirât Y 187a ve hurmâ dırahtları ile müzeyyen bir şehr-i ma‘mûrdur.
EÇS IX Y359b–Y360a … rdiklerinde hımâr-ı fakîr segâh makâmında Y 360a anırarak hurmâ çekirdeğin fasıl edüp hora geçirir.
EÇS IX Y99a … ve teferrücgâh şehr-i müzeyyendir. Ammâ limon ve turunc ve hurmâ olmaz, zîrâ hevâsı yaylakdır. Ve bu şehirde Ermeni ve Yahûd …
EÇS IX Y272a–Y272b … hü a‘lem içinde âdemî zâdı yokdur. Ammâ tahtında bir ma‘mûr hurmâ bâğlı belîde-i ma‘mûresi var. Ana, Karye-i Cezle derler. Bu …