İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

idüp

32
geçiş
11,9
milyonda
8.912.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi239,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,58
EÇS D 0,45

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idüp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ṭoy3611,3412,361,7347,3
ubûr32.7765,133,511,589,2
u317.4342,490,860,780,9
ile423.7692,460,830,871,1
edüp423.9572,450,820,861,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“idüp” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
EÇS II 284a … dolup şiddet-i şitâdan kuş uçmaz, anı yüz bin ıtâb-ıla ubûr idüp,
DK XI 73 gice ṭoy dügün idüp yime içme oldı dede ḳorḳut geldi ḳopuz çaldı ġāzi erenler b …
DK VIII 8 perri ḳızınuŋ birini ṭutdı tama' idüp derḥal cima eyledi ḳoyun ürkmege başladı çoban ḳoyunuŋ öŋin …
DK I 3 yılda bir kerre ṭoy idüp oġuz biglerin ḳonuklar-ıdı gine ṭoy idüp atdan ayġır devede …
EÇS IV 273b … ımıza bu hil‘atleri vekîlimiz olup giydiresin." deyü tenbîh {idüp} mezkûr Ramazân Ağa'yı Yûsuf Kethudâ'ya konak verüp anda mek …
EÇS II 284b … nı sahrâ-yı bî-pâyândır. Bu vâdîyi ılgar ile 8 sâ‘atde ubûr idüp,
EÇS I 12b … fasıl / Bânî-i tâsi‘ olan Kostantîn'in İslâmbol sûrun binâ idüp eşkâl-i kal‘ayı beyân eder
EÇS II 278b … vvif ve muhâtara boğazı bin renc [u] anâ ile 9 sâ‘atde ubûr idüp,
EÇS III 17b … yapdılar sedd ile yârı / Geçüp yazıyı da deryâ-yı Nîl-veş / İdüp cûş [u] hurûşu akdı seyl-veş / Dolup cümle su Harkila Ovası …
EÇS III 98b–99a … arrıf olup yetmiş kise kalemiyyesin edâ edüp tecdîd-i berât {idüp} Melek Ahmed Paşa efendimizle vedâlaşup Üsküdar'a gidüp aske …