İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

idem*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
47
geçiş
17,4
milyonda
8
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,28

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idemez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sakınmakla3710,8311,591,7343,7
kimse51169,978,272,2347,7
bakmağa3529,968,691,7330,4
kazâyı51339,838,082,2346,3
def51469,737,942,2345,3
cür’et41819,177,311,9932,7
derken31958,676,791,7222,3
karâr33607,925,901,7018,7
halâs39276,664,541,6613,2
kavmi41.7916,164,001,8814,7
aşağı31.6355,873,721,609,9
âdem63.7175,713,532,2418,5
deyü56.0074,762,581,869,6
hemân33.8654,652,481,425,4
kadar34.2584,512,341,394,9
kal‘ai57.7334,402,211,757,5
niçe37.0563,791,611,162,7
iki39.4173,381,190,971,6
ammâ315.2292,690,500,510,3
olup317.2812,500,320,340,1
ile323.7692,05-0,14-0,180,0
edüp323.9572,03-0,15-0,200,0
ve9147.9191,00-1,20-3,878,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (47) →
EÇS IV 232b … ûs andan aşağı yalçın kayalardır. Âdem aşağı bakmağa cür’et idemez kim iki Süleymâniyye minâresi kaddi vardır. Bir iki gün muk …
EÇS IV 226b … lfâz-ı dürer-bârları vardır, anı gayrı diyâr Ekrâdları fehm idemez ammâ bunlar on iki lisân-ı Ekrâd'ı fasîh ü belîğ bilürler. …
EÇS IV 351b … l kadar sebb ederler kim Kızılbaş-ı ser-tıraş ol kadar sebb idemez ve zerde ta‘âmın ve boza müskirin Mu‘âviye peydâ etdiğiyçün …
EÇS IV 240a–240b … -ı re’sleri olup irs ile kendülere intikâl etmeğile ferâğat idemeyüp her biri birbirinden birer mîl ba‘îd hânelerde sâkin olurla …
EÇS IV 233b … er. Moskov telâtin derisi işlerler. Rûm'da biz dahi telatin idemeziz ve Firengîstân'da Engürü sofu dahi işleyemezler. Hatta behe …
EÇS IV 200a … aleyhisselâm andadır. Andan aşağı âdem nazar etmeğe cür’et idemez. Gûyâ bir derk-i esfeldir. Nehr-i azîm cereyân edüp tarafey …
EÇS IV 270a … [ü] ıyâlin bırağup salt u sebükbâr kalup anda bir ân karâr idemeyüp niçe sarp dağlar aşup nâbûd [u] nâ-peydâ oldu.
EÇS IV 287a–287b … u mümkin değildir. Âdemden gayrı bu kal‘aya bir hayvân urûc idemez. Meğer murgân-ı hoş-elhânlar pervâz urup meks ideler. İçind …
EÇS II 235a İdemez def‘ sakınmakla kazâyı kimse / Bin sakınsan yine ön son ola …
EÇS IV 233b … îs sahtiyânının rengârengi gibi kâfire müyesser olup taklîd idememişlerdir. Zîrâ Âl-i Abbâsiyân'dan Sultân Evhadullah'ın kârıdır kim B …