İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ider

22
geçiş
8,2
milyonda
12.357.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı15462,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi72,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,85
EÇS D 0,40

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ider) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
beyān111113,4213,903,32212,7
boyını7712,9513,902,65135,2
boyı51712,0412,142,2475,9
beyrek31279,378,501,7329,5
oğlı31539,138,231,7328,4
gitdiğimiz32438,547,561,7225,6
beyân41.3086,625,551,9623,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ider” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
DK VI 1 ḳaŋlı ḳoca oġlı ḳan ṭuralı boyını beyān ider
DK XI 1 salur ḳazan ṭutsaḳ olup oġlı uruz çıkarduġı boyı beyān ider
DK II 1 salur ḳazanuŋ ivi yaġmalanduġı boyı beyān ider
DK III 1 kam pürenüŋ oġlı bamsı beyrek boyını beyān ider
DK VIII 1 basat depe gözi öldürdügi boyı beyān ider
EÇS II 259b … napa Limanı'ndan Azak gazâsına gitdiğimiz menâzilleri beyân ider
DK X 1 uşun ḳoca oġlı segrek boyını beyān ider
EÇS II 348a Şehr-i Merzifon'dan Köprü şehrine gitdiğimiz beyân [ider]
DK III 112 … ḳların yırtar gördüm bamsı vardı gelmez ḳardaş diyü zārılıḳ ider
EÇS IV 350a … ubbe-i müfîd ü muhtasar inşâ edüp Meşhed-i İmâm Hüseyin nâm ider. Ba‘dehû sene 240 târîhinde el-Melikü's-Sâlih Necmeddîn-i  …