İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ihdâs

77
geçiş
28,5
milyonda
4.106.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7731,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sonradan41810,439,932,0048,0
binâlar61249,937,732,4452,7
eylemişler3399,738,401,7329,2
eyledi34957,434,731,6713,9
azîm84.0975,973,102,5020,3
içün42.0365,953,111,7710,2
edüp3523.9575,582,684,9972,4
etdiler31.9885,572,721,476,3
niçe57.0564,521,631,524,6
kadar34.2584,501,631,172,7
her45.9674,441,551,323,4
hân35.4014,171,281,021,8
üzre611.8894,041,141,343,0
hazreti35.9454,031,140,951,5
deyü36.0074,011,130,941,4
sene36.2403,961,070,911,3
dahi613.1863,891,001,222,3
ü411.2953,530,630,710,7
aded39.0463,430,540,540,4
ammâ515.2293,420,520,680,6
iki39.4173,370,480,490,3
bin312.2672,990,100,120,0
u417.4342,900,010,010,0
ile523.7692,78-0,12-0,190,0
ve23147.9192,35-0,55-2,254,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ihdâs” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
EÇS VII 145b Bu kapu sonradan ihdâs olmuş bir küçük kapudur kim araba girüp çıkamaz, ammâ öbür …
EÇS VI 184a … âl ederlerdi. Kapu tabyası üzre azîm toplar ve saçma toplar ihdâs eyledi. Def‘-i karîn etmek içün tabyalar üzre gûnâ-gûn şeyt …
EÇS VIII 327a–328a … müceddeden hafr eyledüğü handakları cümle guzât memlû edüp ihdâs eyledüğü içerdeki yeni dîvârı münhedim edüp üzerinde vaz‘ e …
EÇS X Y390a … düp Fir‘avn'ın keheneleri ve sehereleri te’sîrât-ı sihr ile ihdâs etdükleri haşerâtlarmış kim Hazret-i Mûsâ'ya hitâb-ı İzzet …
EÇS I 25b … cemî‘i burc [u] bârûlar üzre niçe bin muhîl [u] şeytanatlar ihdâs edüp dâ’iren-mâdâr kal‘a murg-ı semendervâr âteş-i Nemrûd i …
EÇS VIII 327a–328a … erisler yürütüp handaka karîb a‘dâ-yı dînin sedd-i râh içün ihdâs eyledüğü zîr-i hâkde iri iri ağaçlardan çatma şaranpav taby …
EÇS IX Y226a–Y226b … memnû‘âtdandır, hâli üzre kalmak gerekdir, tâ ki harâb ola, ihdâs binâ olmaya. Ve bunun dahi bilâ-teşbîh kıblesi cânib-i şark …
EÇS I 16a … igirmi yedi kûh-ı bâlâsı üzre yigirmi yedi rasad mutalsamât ihdâs etdiler.
EÇS IX Y253a … üyesser oldu, lütf eyle, benim na‘şım üstüne bir bâr-ı azîm ihdâs eyleme" deyü ricâ etdükde Selîm Hân dahi cânib-i erba‘asına …
EÇS I 36a … ve bir resm-i nazîf üzre iki aded latîf minâre-i mevzûnlar ihdâs edüp birer şerîfe ile inşâ etdi.