İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

illâ

360
geçiş
133,4
milyonda
897.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi360147,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
illâ360360
‘illâ11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olmaya4213811,438,166,46406,0
hayr4144310,716,446,33289,3
yansuru’ssultân172310,519,444,12206,4
diyârda244209,985,744,81145,5
görmedim162039,866,213,95107,4
mahsûs182959,815,844,17111,5
diyâra111709,415,923,2669,4
lâ81339,055,822,7849,3
şey124588,914,623,3254,1
yokdur714.6458,863,847,84248,4
değildir342.1268,813,915,44121,4
mahsûsdur6938,765,922,4137,8
deyüp261.9718,513,634,6983,4
bi’ttamâm4278,407,121,9932,1
muhâlefet4278,407,121,9932,1
islâmbol’da73508,344,232,5027,9
olmamışdır51678,284,812,1623,8
misli62828,264,322,3324,6
diyâr51998,204,562,1422,1
mümkün41348,054,811,9319,1
idesiz3128,057,871,7227,6
inâd3188,027,291,7224,9
diyerek41657,964,511,9117,4
ilâc3417,946,101,7119,7
gelesin3507,915,811,7018,5
gördüm53827,793,622,0515,9
zafer31097,714,691,6613,8
muhâsara54817,613,282,0113,8
hele31687,544,061,6311,3
mâ31937,473,861,6110,5
handakı55647,473,051,9712,4
mâlik67937,412,832,1013,2
allâh68007,412,812,1013,1
sizin32677,293,401,578,7
kadem32697,293,391,578,7
olmaz44927,272,931,749,3
hoş32877,253,291,568,3
kal‘aya69527,232,562,0311,4
edelim33017,223,221,558,1
diyârı69947,182,502,0210,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“illâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (360) →
EÇS V 138a … vecih ile bu kal‘aya yürüyüş olmayup zafer mümkün değildir. İllâ muhâsara ile yâhûd havf [u] haşyet-i Âl-i Osmân ile vere ed …
EÇS IX Y298b … let'in intikâlinden evvel, cümle âhirete intikâl eylediler. İllâ Fâtımatü'z-Zehrâ Hazret-i Alî'nin taht-ı nikâhında kalup an …
EÇS VIII 324b … zîz tenâvül olunur. Ve su(?) zeytûnyağı bir diyârda yokdur. İllâ Mağrib-zemînde susa yağı meşhûrdur. Ve tereyağı ve pembesi …
EÇS VIII 212a Ve bu cebelde olan eşcârât-ı azîmeler bir diyârda yokdur. İllâ Bosna vilâyetinde Ravna dağlarında vardır. Ammâ bu Sidirkap …
EÇS VIII 354a … ledir. Bir diyâr[d]a böyle çâr-kûşe kesilmiş taşlar yokdur. İllâ Anadolu'da Tire ve Mağnisa şehirlerinde bu kıt‘ada dîvâr ta …
EÇS VIII 265a … Balı ve yağı ve her fevâkihe müsmirât-ı âbdârı memdûh olup illâ kiraz-ı gülnâr-ı hoşhoru rub‘-ı meskûnda yokdur, meğer İslâ …
EÇS VI 158b … p bu kadar esîrlerimiz kâfirden halâs etdin, ammâ el-ihsânu illâ bi't-temâm şu kadar bin asker ile bu mahalle gelmişken şu d …
EÇS I 197b Ve bu dünyâ halkının cümlesi saçlıdır, illâ ümmet-i Muhammed mutarraşlardır, ammâ niçe sâhib-i tarîkler …
EÇS I 120a … ederler. Bu câ-yı müferrih dahi bir diyâra mahsûs değildir, illâ şehr-i Eyyûb'a mahsûsdur. Ve,
EÇS X Y206a … a⟧ yüz bin temâşâya çıkmış âdemlerin du‘â-i hayrların alup "İllâ yansuruke yâ asâkire'l-ferah" derler.