İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

imiş

1.647
geçiş
610,4
milyonda
140.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.640669,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,70
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: imiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâlâ2363.72110,493,7014,18791,3
kadîmde7830510,355,718,66486,1
zamânı737129,994,398,14312,9
var2547.6469,812,7713,59550,5
mâtekaddem512309,805,506,98301,4
azîm1424.0979,662,8310,24317,4
meğer649569,653,787,42220,5
binâları422619,495,046,28219,0
âsârı475259,474,206,48188,6
mu‘azzam424869,334,156,11165,6
şehri1315.6789,192,249,02203,0
ma‘mûr772.8529,132,477,19138,9
kimesne334369,023,955,37121,5
sevâdı251678,824,944,84126,5
mürûrı232008,674,564,59103,8
kal‘a734.5578,591,715,9472,7
âbâdân309278,582,734,6563,3
metîn321.1588,552,504,6658,9
deyri233708,553,674,4275,9
kenîse201098,545,234,35109,9
eyyâm212628,494,044,3079,6
kadîm289448,472,604,4254,9
yok236098,382,954,1854,7
eyle382.2538,321,794,3840,6
ulu217038,192,613,8341,4
harâb239658,172,293,8136,7
müzeyyen241.1478,142,103,7633,4
kal‘ası372.6848,131,503,9329,3
eseri151178,124,713,7371,1
asrında218978,082,263,6332,9
sultân484.1938,071,233,9727,0
şehir271.6518,071,743,6427,6
gâyet453.8518,071,263,9126,4
ra‘nâ141508,004,263,5557,3
târîhinde312.3877,981,413,4722,1
görmedim142037,953,823,4849,0
asırda142137,953,753,4647,7
ba‘dehu282.1637,911,413,3019,9
ammâ12415.2297,910,744,4627,9
kadar434.2587,901,053,3918,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“imiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.647) →
EÇS IV 303a … dür: "Hânım müjde kim Van vezîri çopduğu Bitlîs hânı kaçmış imiş. Heze yine Bitlîs'e gelmiş imiş. Yine askerle Melek Hân ol …
EÇS VI 50b … keferede gâyet ma‘mûr cezîre olup fâhir yatak limanları var imiş. Sene 856 târîhinde Ebü'l-feth gâzîlerinden Eyne Koca nâm b …
EÇS IX Y366b … mâ-tekaddem cârî imiş. Ol zamân ma‘mûr âbâdân ve bâğ-ı İrem imiş. Ba‘dehu şürefâlar râh-ı âbı harâb edüp Rûmlu tavattun edüp …
EÇS X Y265b–Y266a … ür ma‘mûr [u] âbâdândır. Evkâfı çokdur, gâyet mün‘ime hâtûn imiş. Selef Y 266a mülûklerinden Beyt-i şerîfi harîr ile örtme …
EÇS IV 366b … n-ı kadîmde Medâyin-i Hûrî bu eski Medâyin'in bir mahallesi imiş. Ne kadar ma‘mûr u âbâdân idüği andan ma‘lûm-ı sa‘âdet ola …
EÇS IX Y127b … âblar tenâvül etdik. Meğer bir ihtiyârlarının gözleri ağrır imiş. Ana bir sürme çeküp ve bir kaç hıyârşenbe habbı verüp ilti …
EÇS IV 200b … dır. Zîrâ minâresi çâr-kûşedir. Deyr-i kadîm iken nâkûshâne imiş. Ve mihrâbı ve minberi tarz-ı kadîmdir. Derûn-ı câmi‘ âvîze …
EÇS VI 129a … sârı akrabâlarından Yovahim nâm bir müdebbir-i benâm kefere imiş. Bu tedbîr ile cümle Tatarı şehir altından kaldırup şehirle …
EÇS IX Y135a … lerdir. Hazret-i Îsâ asrında ancak liman tarafı küçük kal‘a imiş. Devletleri mü’ebbed oldukda kat-ender-kat kal‘alar zamm ed …
EÇS III 131a … l asrda eyle imâristân u hadîka-i bostân [u] gül-i gülistân imiş kim Filibe sahrâsı içre aslâ İrem-i gülistândan bir hatve a …