İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

inciri

55
geçiş
20,4
milyonda
5.602.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5522,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,47

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
inciri5555
incîri5050

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zeytûnu207612,2910,664,47262,2
narı102212,0611,443,16144,3
turuncu105311,5710,183,16123,3
nârı139611,469,703,60151,0
üzümü1213810,999,063,46128,1
rümmânı3710,6311,361,7342,8
kebbâtı31210,5210,581,7338,9
rummânı31210,5210,581,7338,9
engûrü43810,469,332,0044,2
hurmâsı32010,369,851,7335,4
dutmuşdur58310,218,532,2349,5
pembesi33810,058,921,7331,4
limonu3529,848,471,7329,4
limon41149,607,751,9935,2
dirhem41299,487,571,9934,2
cihânı51769,477,442,2241,9
memdûhdur41939,056,991,9830,9
çokdur41.1236,804,451,9117,1
olmağile31.1666,333,981,6211,0
olur66.0125,022,612,0511,8
ve133147.9194,882,469,44267,8
gâyet33.8514,652,261,374,7
ammâ1015.2294,422,012,3813,0
olup517.2813,240,830,981,4
u417.4342,910,490,580,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“inciri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (55) →
EÇS VII 128a … d olduğundan üzümü âbdâ[r]dır, ammâ turş-hordur. Zeytûnu ve inciri ve rummânı dahi olmayup Tat elinden gelir.
EÇS VIII 259b … ğundan bâğçelerinde limonu ve turuncu ve zeytûnu ve nârı ve inciri az olur. Ve sâ’ir meyveleri dahi nâdir olur. Câ-be-câ bâğla …
EÇS V 137b … mükellefdir, ammâ taşra(da) bâğları mükemmeldir. Dağlarında inciri çok olmağile bu dağa kûh-ı Tin derler.
EÇS VII 136b Ammâ bu Tat eli nevâhîlerinin âb [u] hevâsı sevâhildir. İnciri ve üzümü [ve] nârı ve zeytûnu ve limonu ve turuncu ve gûnâ- …
EÇS VIII 281b … ahsûldârıdır ve Gördüs nâhiyesidir, ammâ soğanı ve üzümü ve inciri meşhûrdur. Bu köyün mukâbelesinde şimâl cânibine bir kurşum …
EÇS VIII 266a … hât-ı müsmirâtından limonu ve nârenci ve kebbâtı ve nârı ve inciri memdûhdur, ammâ zeytûnu hurmâ gibi tâze iken tenâvül olunur …
EÇS IV 364a … eker kamışı olur ve limonu ve turuncu ve narı ve zeytunu ve inciri ve servi dırahtı çokdur. Ammâ mahbûbu memdûh değildir. Halk …
EÇS VIII 325a … irhem ve kaysı altmış dirhem ve inciri elli dirhem ve şeker inciri yigirmi dirhem gelüp kırk gûne zeytûnu olur.
EÇS VI 166b–167a … irât: Memdûhâtından Şehribân narı kadar rummânı ve üzümü ve inciri ve kaysısı ve şeftâlûsü ve servî ağaçları memdûhdur. 167a
EÇS V 90a … m-i Etrâk incire "lop" derler. Hâlâ yine efvâh-ı nâsda "lop inciri" deyü isti‘mâl olunur bir kelâm-ı müte‘ârifdir. Ol incirli …