İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

irânzemîn

59
geçiş
21,9
milyonda
5.282.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5924,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,36

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
irânzemîn5959
îrânzemîn1010

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şâhı1729210,638,384,11165,2
şâhları31410,4010,261,7337,4
hânlarından31910,309,821,7335,4
müverrihânı61619,807,742,4452,7
safî3769,517,821,7226,7
kânûnı73089,297,022,6354,5
destine31408,956,941,7223,0
şâh109868,295,863,1161,9
ismâ‘îl33447,935,641,7017,6
içün42.0365,973,491,8212,1
târîhinde32.3875,332,841,496,7
hâlâ33.7214,702,201,364,5
yedi34.8534,321,821,243,3
üzre611.8894,041,531,604,9
olan36.7713,851,341,052,0
olup617.2813,500,991,222,3
aded39.0463,430,920,821,0
ü311.2953,110,600,590,5
yüz312.2722,990,480,490,3
u317.4342,49-0,02-0,030,0
ile423.7692,46-0,06-0,080,0
edüp323.9572,03-0,48-0,690,4
ve10147.9191,15-1,37-5,0213,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“irânzemîn” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (59) →
EÇS IV 320b … dur kim Elkas Mirzâ'nın bürâder-i mihteri Şâh Tahmasb şâh-ı İrân-zemîn olunca bürâderi Elkas-ı kihtere Şirvân-ı Şâmakı hükûmetin v …
EÇS IV 302b … çıkaralım. Sizin hânlar hânınız heze asker cem‘ edüp zâhir İrân-zemîn üzre asker çekedir, men ana hayrânam" dedi.
EÇS II 297b–298a … u gulâmları getirüp cümlesi dest bûs etdiler. Meğer kânûn-ı İrân-zemîn 298a imiş kim Osmânlı elçilerine hânlar onar aded gulâmla …
EÇS IV 316a–316b … t edüp tekbîr-i şemşîr etdirüp kemerine bend kılur. Kânûn-ı İrân-zemîn budur.
EÇS II 306a–306b … ba‘dehû sene (---) târîhinde Şâh İsmâ‘îl nâm bed-nâm-ı enâm İrân-zemîn halkını dalâlete düşürüp kızılbaş-ı bed-ma‘âş nâmıyla mütte …
EÇS III 182a … t-i Nahşivân'ı ve Serav-şehr'i ve Tebrîz'i ve niçe yüz aded İrân-zemîn vilâyetinde kendü büldânları harâb u yebâb, hânelerin türâb …
EÇS II 219a 84. Hüsniyyât-ı şehr-i Tebrîz ve kubhiyyât-ı ahâlî-i İrân-zemîn.
EÇS IV 306a … rdebil'i binâ etdikleri ve niçe mülûk destine girdikleri ve İrân-zemîn şâhlarının ecdâd-ı ızâmı Şeyh Safî hazretleri bu Erdebil'de …
EÇS IV 260a … t-i Nahşevân'ı ve Serâv ve şehr-i Tebrîz'i ve niçe yüz aded İrân-zemîn diyârında kend ü büldânları harâb u yebâb edüp kal‘a-i Kutu …
EÇS IV 291a–291b "Hânım, baban cânına rahmet ola. Ya sen İrân-zemîn şâhının hemin vekîl-i mutlakı ve serdâr-ı mu‘azzamısın. Sul …