İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

isim

23
geçiş
8,5
milyonda
11.730.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi239,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,69

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhKuTKBDLTAHEÇSToplam
işim212211936
isim·····2323

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
resimleri61312,4212,722,4597,4
müsemmâ714310,439,492,6478,7
derler44.1234,983,831,8613,9
ile1423.7694,273,113,3136,5
deyü36.0074,032,871,506,8
ammâ615.2293,692,532,0311,3
kal‘ai37.7333,662,511,435,5
ve15147.9191,730,571,272,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“isim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
EÇS I 31b … Akka ve Gazze ve Remle ve Havrân diyârlarına bu bâkirelerin isim [ve] resimleri ile deftere kayd edüp ol defterleri vilâyetl …
EÇS VII 172b … n bir evlâdı vücûda gelüp Hazret-i Hûd ol gulâma Tatar deyü isim koyup bağrına basup,
EÇS X Y437a–Y437b … e ve alâmetleri yokdur (---) (---) ve târîh ü nâtları(?) ve isim resimleri olmamak Y 437b ile tahrîr olunmadı.
EÇS X Y425a Niçe vüzerâ ve ulemâlar varup selâm verüp herkesin isim resmiyle selâmın alırdı. Ba‘dehu melik âdâb üzre kayaya müt …
EÇS III 107b … i tesmiyyesi, Rûm lisânı üzre kal‘alara "pirgaz" derler. Ol isim ile müsemmâ bir kal‘a-i zîbâ idi. Sene (---) İdrivne kralı …
EÇS VIII 365b … şehre ale'l-ittifâk cemî‘i müverrihîn esmâ tevzî‘âtına bir isim komuşlar. Bu şehr-i Elbasan'a "Dâr-ı şu‘arâ" deyü tesmiye e …
EÇS VII 131a … û Sa‘îd deyü nâm verdiler, ammâ babası Cingiz Hân'ın koduğu isim Tamuras Hân'dır. Yedi sene Balıkhân'da ve yedi sene Ejderhâ …
EÇS X Y432b … kavmdirler. Vezîrlerine Koz dedikleriyçün re‘âyâsı dahi ol isim ile müsemmâ olup Koz kavmi derler. Şecî‘ [ü] bahâdır kavmdi …
EÇS IX Y334a Elsine-i nâsda her bâb bir isim ile müsemmâdır. Ammâ bu kal‘a-misâl Harem-i şerîfin cânib-i …
EÇS VI 27a … emekdir. Bânîsi Faça nâm bir krale avret binâsı olmağile ol isim ile müsemmâ bir kal‘a-i bâlâdır. Hâlâ Erdel krallarına tâbi …