İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ismi

445
geçiş
164,9
milyonda
723.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi444181,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ismi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şerîfleri4930511,066,936,94382,3
lisânı711.43210,285,238,20381,5
ma‘lûmum162119,645,843,9399,5
beğlerinin12629,607,203,4498,4
derecei8119,179,112,8293,2
macar’da8758,986,342,7955,4
aşîreti8978,925,972,7851,1
galatı81078,895,822,7849,5
nâmı7508,866,732,6252,5
yâd81278,845,582,7746,7
şerîfi156358,834,163,6658,6
latince7608,836,472,6249,8
latin’de7748,796,162,6146,7
müsemmâsına698,768,982,4468,1
nemse’de6148,748,342,4460,5
mutâbık6238,717,632,4453,2
ma‘lûmumuz71268,655,402,5839,1
kitâbı93018,634,502,8739,2
dir93038,624,492,8739,1
muhammed147838,553,763,4747,3
beğinin82608,544,542,7135,3
a‘zam72278,424,552,5330,9
medfûnlardır72388,394,482,5330,3
nâma‘lûm5468,386,362,2134,8
fustât’dır438,199,982,0053,0
bânîsi95668,193,592,7528,4
tevrât’da488,188,571,9942,0
hâtırımda4118,178,111,9938,6
iblîs’in4148,167,761,9936,3
lisânda4158,157,661,9935,7
celâl4298,116,711,9829,8
meşhûru4448,076,111,9726,3
resmi4478,066,011,9725,8
birinin51808,034,402,1321,1
arab’da4688,005,481,9622,8
demekdir74557,993,542,4221,7
resûl52087,974,192,1119,7
asırda52137,964,152,1119,5
dır4947,935,011,9420,2
elsinei4977,924,971,9420,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ismi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (445) →
EÇS IX Y336a … bu mahallin rûy-i dîvârında kızılbaş-ı bed-ma‘âşlara rağmen ism-i Celâl ve ism-i Resûl ve esmâ-i Çâryâr-ı Güzîn tahrîr olmuşd …
EÇS I 1a … ibtidâ zuhûr-ı haç-perestlik ve cemî‘i lisânda İslâmbol'un ismi.
EÇS I 51a … ndedir. Hutbesinde ibtidâ Âl-i Osmân yâd olunup ba‘dehu hân ismi yâd olunur.
EÇS IX Y298a Ve bu mahalde kubbe-i Ümmü'l-mü‘minîn Hazret-i Ümmühânî. İsm-i şerîfi Fâhite binti Ebî Tâlib'dir ki Hazret-i Alî'nin büyük …
EÇS IV 353a {Lisân-ı İsrâîlî'de bu Hazret-i Zelkifl'in ism-i şerîfi Harkil'dir. Keykubâd Melik zamânında vücûda gelmişdi …
EÇS VII 22a … bîrlerinden bildiler. Cenâb-ı Bârî ise Rabbü'l-âlemîndir ve ismi Müntakım'dır. Yigirmi günden sonra bize dahi bu nehr-i Raba …
EÇS VII 152b–153a … yüz evli pişkövdür. Ve Âdemî beği bunda sâkin olup beğinin ismi Dikozi Beğ'dir. Cümle üç güzîde askere mâlikdir. 153a Amm …
EÇS II 349b–350a … kalkup kâh meşakkat-i râh, kâh-be-kâh belâ-yı siyâh çekerek ismi hâtırdan dûr etmiş bir karyeye sekiz sâ‘atde kar, dipi ve b …
EÇS X Y169b–Y170a … dir. Anbâr Y 170a emîni ve anbâr nâzırı defterinde bunlar ismi ve resmiyle mektûblardır. Zîrâ hîn-i mahalde gılâl lâzım ol …
EÇS X Y91b … in kurmağile bu mahalle cebel-i Yeşkür dediler. Ammâ ibtidâ ismi Cebelü'l-Kebş idi.