İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ister

100
geçiş
37,1
milyonda
3.273.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
28
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9338,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,40
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ister) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buyurun106410,969,043,16107,2
sizi1219610,387,693,45105,0
ḳatar42110,089,332,0044,6
misiz3319,558,351,7329,1
âhiret3449,427,851,7226,9
sa‘âdetlü72799,246,402,6148,5
almak41249,196,771,9829,7
etmek115529,116,073,2771,3
yire31568,586,021,7119,2
babası32018,355,651,7017,7
dedikde109688,265,123,0751,8
ta‘âm32418,175,391,6916,6
eydür44807,824,811,9319,0
beni33547,764,841,6714,4
pâdişâh56747,734,652,1522,7
aydur45227,724,691,9218,4
sadrıa‘zam45297,704,671,9218,3
dedi57847,534,432,1321,2
şimdi35627,214,171,6411,7
ben36776,983,901,6210,6
hazretleri37096,923,841,6110,4
kimi37836,803,691,609,8
sâhibi51.6906,523,322,0114,0
deyü136.0076,122,873,1129,4
bunlar31.5195,922,741,476,3
efendi31.7105,762,561,445,7
hemân63.8655,632,391,9810,2
süleymân32.3715,312,091,334,1
paşa79.4784,581,321,584,4
azîm34.0974,551,301,031,9
ammâ815.2294,100,831,232,2
dahi613.1863,890,620,851,0
üç37.1633,760,500,510,3
edüp923.9573,620,340,630,5
ile323.7692,04-1,23-2,343,0
ve8147.9190,82-2,45-12,6846,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ister” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (100) →
EÇS V 43a … m Rakofçi kral ile hasm idi. şimdi vezîr olup intikâm almak ister. Lütf eyle Hânım, cenâbınıza on hinto araba guruş ve Âl-i O …
EÇS IX Y118b … bbâr melik kendü kızın menkûhalığa Hazret-i Yahyâ'dan fetvâ ister.
DK III 168 … lü ozan hep yimegi dökdi didiler şimdi ḳızlar yanına varmaḳ ister ḳazan aydur mere ḳoŋ-a ḳızlar yanına da varsun
EÇS X Y246a … çup âdemin avret yeri mekşûf iken "şey’en lillâh" edüp akçe ister mi?" dedim. Ol yâr eyitdi:
EÇS V 58b … lar diküp Piyâle Paşa kal‘ası içine kurşum urup hucûm etmek ister, ammâ ahâlî-i kal‘a kırılup vere vermek istemezler, bire ye …
EÇS II 267a–267b … ı Sinop'dan Keliğra dağları seçilir. Ammâ gâyet küşâde hevâ ister. Bu Keliğra kayasının tâ burnunda Keliğra Saltık Sultân bir …
EÇS X Y177b–Y178a … ile sînesâf olurken nigâr bir pâre yâre pâre şarâb ve kebâb ister. Derhâl bâzâra gidene bir üç akçe verüp murâd edindiği eşyâ …
EÇS IX Y250b "Yâ Rabbî! Sana ma‘lûmdur. şîs kızlarımdan almayup bir hûrî ister" dedikde Cenâb-ı Bârî Cibrîl-i Emîn'e emr edüp Cennetden hu …
EÇS IV 238b … u şehr-i Ahlad ahâlîsinden sefer-imdâd içün yüz bin yumurta ister. Bu fermân ahâlî-i Ahlad'a gelince "Bid‘atdir ammâ ne çâre …
DK V 48 … mez niçesin görklü taŋrı çok cahiller seni gökde arar yirde ister sen ḫod mü'minlerüŋ köŋlindesin dāyim ṭuran cebbar taŋrı ul …