İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

isyân

178
geçiş
66,0
milyonda
1.836.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17872,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
isyân178178
ısyân4141

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tuğyân309911,799,175,47332,1
tuğyânı124310,809,053,46130,3
tuğyânları71110,2510,242,6491,3
sebebiyle71539,446,442,6249,0
fetret4199,388,641,9940,8
ederse61189,386,592,4243,3
boğdan92759,355,952,9556,9
eflak61889,075,922,4137,6
mihne3149,008,671,7330,8
osmân’a62098,995,772,4036,4
burunsuz3228,948,011,7327,8
kostantin3438,807,051,7223,6
zamânda41568,625,601,9623,3
kul42358,315,011,9420,1
zuhûr31498,235,251,6916,1
erdel53988,154,572,1422,2
vermeyüp43048,094,641,9218,1
askerî31878,074,931,6814,7
eden121.3048,054,123,2746,2
küffârı99628,024,152,8334,9
güne32078,004,781,6714,1
asırda32137,974,741,6714,0
venedik43837,874,311,9016,3
abaza43957,844,261,9016,1
kâh32647,804,431,6512,7
keferesi32697,784,401,6512,6
etse32807,754,341,6512,4
üzerine33017,684,241,6412,0
diyârında33287,604,121,6311,5
günden33427,564,061,6311,3
etdükde33817,463,901,6210,6
yıldırım33917,433,861,6110,5
eğer71.1727,413,502,4121,3
paşa’nın47467,153,341,8011,4
etmek35527,073,361,568,6
kralı35597,063,351,568,5
küffâr71.6037,013,052,3317,3
tatar48936,943,091,7610,1
kerre112.8086,922,892,8725,2
beği36496,893,131,537,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“isyân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (178) →
EÇS X Y393b … n abûsü'l-vech bî-mezheb sahrâ-nişîn kavmdir. Ba‘zı mahalde isyân u tuğyân edüp Sây askeriyle ceng ederler.
EÇS VII 101a … ığa asup ibret-i âlem olayım. Ve nitekim karındaşım beğdir, isyân [u] tuğyân etmeyeceğine ben zâmin olup sene başı tamâm olma …
EÇS VII 181a Der-nâmhâ-yı esmâ-i kâfire-i zâniye-i ehl-i isyân:
EÇS VII 109a … tüfeng-endâz Rûm yiğitleri kodu, zîrâ ol asırda kâfirin pek isyân [u] tuğyân hareketi var idi.
EÇS III 27b … ‘nî Oğuz tâ’ifedir. Kizb ü bühtân [ve] gıybet ü mesâvî [vü] isyân bilmezler,
EÇS X Y93b … în binâ olmak ile sene 1072 Ömer Paşa Mısır vâlîsi iken kul isyân edüp gulû-yı âm ile bu câmi‘e kapanup üç gün üç gece ceng-i …
EÇS I 64b … [ü] ta‘addî ve benim niçe bin güzîde kullarımı katl eyleyüp isyân eyledin" buyurduklarında,
EÇS V 104a Ammâ isyân eden Mihne la‘înin âkıbeti hayr olmayup kırk bin asker ile …
EÇS IX Y258a … bir âsaf-ı dilârâdır ki seyf-i miczeminden dem cereyân edüp isyân eden bir dem emân bulmayup ol dem dem-beste olup adem râhın …
EÇS I 14a … vâkı‘ olup müsellesü'ş-şekl samsa olmağile içinden fitne ve isyân [u] tuğyân ve nâr-ı tâ‘ûn-ı hüsrân eksik değildir. Ammâ bu …